Dobre oświetlenie sklepu ma nie tylko wymiar estetyczny, ale także może pozytywnie wpływać na wzrost sprzedaży. dobie marketingu sensorycznego, gdy właściciele sklepów kuszą klienta nastrojową muzyką i pięknym zapachem, to wzrok jest  w dalszym ciągu zmysłem decydującym o wyborze produktu. Dlatego dobre oświetlenie sklepu ma olbrzymi wpływ na zachowania konsumenckie. Światło kształtuje obraz wnętrza, tworzy nastrój i ukazuje towary ładniejszymi i bardziej atrakcyjnymi niż są w rzeczywistości.

Pierwsze wrażenie jest najważniejsze
Co zrobić, żeby spośród wielu sklepów klientka wybrała właśnie nasz? Podstawą jest dobrze oświetlona wystawa. To ona przykuwa uwagę potencjalnych klientów, a ukazując indywidualny charakter sklepu, zachęca do wejścia do środka. Wystawa jest uliczną sceną dla sprzedawcy. Badania dowiodły, że oświetlenie wystawy o natężeniu rzędu 180 lx (luxów) przyciąga wzrok 5 proc. przechodniów, a 2500 lx – 25 proc. Dlatego im bardziej rozświetlona wystawa, tym większe wzbudzi zainteresowanie. Oczywiście poziom natężenia oświetlenia powinien być dostosowany do otoczenia: inny przy handlowej ulicy, inny w cichej uliczce małej miejscowości.
Samo wejście do obiektu, np. do drogerii, ma nas zapraszać i za pomocą światła kierować, wyznaczając swego rodzaju ścieżkę. Odpowiednie prowadzenie wzrokowe i odpowiednie poziomy natężenia umożliwiają szybkie zapoznanie się z architekturą i rozkładem sklepu. Ponadto drogeria swoim wystrojem i oświetleniem powinna dawać poczucie komfortu, przekształcać stosunek klienta z ciekawości w pożądanie i tym samym zachęcać do dokonania zakupów.

Magia światła
Dla każdego obiektu handlowego trzeba indywidualnie dobrać oprawy oświetleniowe i źródła światła, biorąc pod uwagę charakter sklepu, stopień jego ekskluzywności, rodzaj oferowanych towarów, a także wysokość pomieszczeń, ich wielkość, a nawet rodzaj sufitu.
– Przy oświetlaniu sklepu, w zależności od jego standardu i rodzaju sufitu, można zastosować różne oprawy nasufitowe lub do sufitów podwieszanych – mówi Katarzyna Jaroszewska z firmy Światło Elżbieta Sulejko (www.swiatlo.warszawa.pl). – Specjalne oprawy o rozsyle asymetrycznym ukierunkowują strumień źródła światła tak, by padał tylko na regały, bo przecież zależy nam na podświetleniu i pokazaniu towarów.
Zanim jednak skupimy się na szczegółach, na początku trzeba zająć się oświetleniem ogólnym. Zapewnia ono równomierne oświetlenie wnętrza i jego odpowiednie natężenie, szczególnie w strefach komunikacji i kas. Jest też komfortowe dla wzroku klientów oraz pracowników sklepu (przez co zwiększa ich wydajność), a także jest tłem dla oświetlenia akcentującego i dekoracyjnego. Jako oświetlenie ogólne wykorzystuje się najczęściej świetlówki kompaktowe lub liniowe, żarówki halogenowe lub lampy metahalogenkowe. Najlepiej sprawdza się oświetlenie ogólne o natężeniu 500-1000 lx, które stanowi jednocześnie co najmniej 1/5 natężenia całego oświetlenia.
Chcąc jeszcze bardziej uatrakcyjnić ekspozycję, poza dobrej jakości oświetleniem głównym, stosuje się oświetlenie miejscowe tzw. akcentujące. Jego poziom natężenia jest znacznie wyższy niż poziom natężenia oświetlenia ogólnego. Za pomocą wiązek światła wysyłanych przez reflektorki wyposażone w halogenowe albo metahalogenkowe żarówki możemy skierować wzrok konsumenta na konkretny produkt, podkreślając jego indywidualne cechy: kształt, kolor i strukturę. Oświetleniem akcentującym możemy wyróżnić grupy towarów, zarówno tych, które znajdują się aktualnie w promocji jak i tych, na które z różnych powodów chcemy zwrócić uwagę klienta. Tym samym w umiejętny i niebezpośredni sposób wpływamy na zachowania konsumentów i wzrost sprzedaży danego produktu.
Do wywołania samego zainteresowania klienta stosuje się oświetlenie dekoracyjne. Często ma ono postać oświetlenia dynamicznego (np. płynnie lub skokowo zmieniające się kolory). Można tak oświetlić zarówno całe ściany, jak i fragment wystawy. Oświetlenie dekoracyjne służy też do wyznaczania kierunku, w którym klienci poruszają się po sklepie. Pomaga przyciągać klientów tam, gdzie panuje wyjątkowa atmosfera i klimat, oraz w wyeksponowaniu miejsc, na których najbardziej zależy sprzedawcy.
Ważnym miejscem, o którym trzeba pamiętać, jest kasa, do której musi się udać każdy kupujący. Jest to także miejsce pracy dla personelu, dlatego przygotowując dobre oświetlenie należy połączyć funkcję użytkową i ekspozycyjną. Do oświetlenia funkcjonalnego można wykorzystać oprawy wiszące, które odróżnią ladę od pozostałej części, a dodatkowo zapewnią natężenie 500 lx (stanowisko pracy z komputerem) przy ograniczeniu efektu olśnienia. Często klienci wrzucają do koszyka produkty w ostatniej chwili, dlatego warto wykorzystać dodatkowe oświetlenie punktowe w celu oświetlenia produktów za kasą.

Ciepłe czy zimne?
Równie ważnym czynnikiem co natężenie światła, jest jego jakość. Pod tym pojęciem rozumiemy odpowiednio wysoki wskaźnik oddawania barw – Ra. Określa on stopień zgodności barwy faktycznej z jej obrazem widzianym przy danym oświetleniu. Im niższa jest wartość Ra, tym gorzej oddawane są barwy oświetlanych przedmiotów.
– Odwzorowanie kolorów jest ważne przy doborze pudrów, podkładów, pomadek i tuszów przez klientki – podkreśla Maks Domagalski z firmy Profesjonalne Systemy Oświetleniowe Maxi-Light (www.oswietleniesklepow.pl). – W celu zapewnienia dobrego odwzorowania koloru i właściwego kontrastu barw, trzeba zastosować źródła światła o tzw. wysokim wskaźniku oddawania barw (Ra). Wtedy to przedmioty, które oglądamy przedstawiają się w swojej naturalnej, niezafałszowanej kolorystyce. Maksymalną wartością wskaźnika oddawania barw Ra jest 100. Wszędzie tam gdzie wskazane jest wierne prezentowanie kolorów zalecane jest zastosowanie źródeł światła, czyli żarówek, halogenów, metahalogenków oraz świetlówek, w których Ra jest wyższe od 90 – wyjaśnia.
Co istotne, wysoki wskaźnik Ra nie tylko zapewnia dobre odzwierciedlenie barw, ale także wpływa korzystnie na samopoczucie ludzi. Dlatego pilnowanie jego wartości powinno być szczególnie istotne z handlowego punktu widzenia. Ponadto w przypadku ekspozycji kosmetyków najlepiej sprawdzają się źródła światła o wysokiej wartości Ra i powiększonym  wskaźniku oddawania barwy czerwonej, np. lampy  Powerball Shoplight firmy Osram.
Uwagę należy też zwrócić na dopasowanie odcieni do kolorystyki produktów na półkach. W małych sklepach najczęściej mamy do czynienia z regałami pełnymi kolorowo opakowanych towarów, w ciepłych tonacjach kolorystycznych. Takie produkty powinniśmy oświetlać również źródłami „ciepłymi”.
–  Produkty sprzedawane w drogeriach, np. podkład, najlepiej jest dobierać w świetle dziennym, a ciepłe barwy źródeł światła są najbardziej zbliżone do tego typu światła – mówi Katarzyna Jaroszewska. –  Biorąc pod uwagę ciepłe kolory opakowań należy zainstalować źródła światła o temperaturze barwowej 3000 K, które pozwalają uzyskać lepsze podkreślenie barw ciepłych, ponieważ emitują światło zbliżone do wschodu lub zachodu słońca. Przy oświetlaniu pomieszczeń sklepowych światło ma jedno podstawowe zadanie – pokazać towar, który jest dostępny w sprzedaży.
Oczywiście temperaturę barwową światła można korygować za pomocą odpowiednich filtrów korekcyjnych, które „ocieplają” lub „oziębiają” emitowane światło. Jest to szczególnie przydatne podczas modyfikacji wystroju sklepu, ponieważ nie wymaga zmian oświetlenia a jedynie wymiany łatwych w montażu filtrów.

Jasna droga do sukcesu
Poza przyciąganiem klienta i stwarzaniem wrażenia przyjaznej atmosfery, oświetlenie powinno spełniać jeszcze inne warunki, takie jak funkcjonalność (jeśli bierzemy pod uwagę częste zmiany wystroju) czy energooszczędność (w sklepach i punktach usługowych na oświetlenie zużywane jest około 50 proc. całkowitej zużywanej energii elektrycznej).
– W czasach, kiedy wszyscy jak mantrę powtarzają słowo energooszczędność należy pamiętać, że lepsze jest wrogiem dobrego – tłumaczy Maks Domagalski. – Ostatnie lata w dziedzinie oświetlenia to prawdziwy przełom technologiczny. Osoby wychowane na żarówkach z małym albo dużym gwintem może przyprawić o ból głowy konieczność wyboru spośród szerokiej oferty oświetlenia opartego o różne technologie i różne źródła światła. Dwa najczęstsze grzechy przy doborze oświetlenia to niedoświetlenie oraz prześwietlenie powierzchni sprzedażowej. Pierwsze z nich powoduje dyskomfort kupujących a drugie ma znaczące przełożenie na wysokość rachunków za prąd. Dlatego najlepszym rozwiązaniem jest zwrócenie się do profesjonalistów, którzy doradzą, dobiorą i obliczą za pomocą programów komputerowych optymalne parametry oświetlenia – podpowiada.
Producenci oświetlenia stale pracują nad udoskonalaniem istniejących rozwiązań, które spełniałyby zarówno warunki funkcjonalności, jak i energooszczędności. Co kilka lat na rynku pojawiają się przełomowe technologie, które znajdują zastosowanie również w handlu. Obecnie coraz większą popularnością cieszą się rozwiązania wykorzystujące diody elektroluminescencyjne – LED.
– Ich główną zaletą jest niskie zużycie prądu oraz fakt, że nie emitują one ciepła w tak dużych ilościach jak inne żarówki – tłumaczy Max Domagalski. –- Z tego powodu diody LED są idealne do oświetlania np. półek z kremami, pomadkami i wszelkimi innymi produktami kosmetycznymi, które nie lubią podwyższonych temperatur. Niestety oświetlenie LED ma relatywnie niski wskaźnik oddawania barw. Przy wyborze oświetlenia LED do sklepu należy szukać rozwiązań opartych o tzw. Power LED (silniejsze źródła światła) lub brać pod uwagę specjalne rozwiązania jak Fortimo i Lexel, które emitują miękkie, przyjemne białe światło o wskaźniku oddawania barw Ra powyżej 80 – wyjaśnia.
Wybór odpowiedniego oświetlenia nie jest łatwy, ale warto w nie zainwestować, gdyż daje ono wiele możliwości kształtowania i modyfikowania przestrzeni ekspozycyjnej. W wielu wypadkach może wręcz zadecydować o tym, że klient kupi oferowane właśnie przez nas produkty i chętnie powróci do naszej drogerii następnym razem. Innymi słowy oświetli nam drogę do sukcesu.

Agnieszka Saracyn-Rozbicka