Czy można stworzyć zapach idealny, dopasowany do indywidualnych cech danej osoby?
Odpowiedzi na to pytanie szukamy w rozmowie z Wojciechem Banasikiem, regionalnym dyrektorem sprzedaży w firmie Lanwar Cosmetics, specjalizującej się w produkcji zapachów oraz dystrybucji Parfum Barów – „elektronicznych perfumiarzy”.
Dlaczego zapachy odgrywają tak ważną rolę w naszym życiu?
Ponieważ towarzyszą nam od pierwszego dnia naszych narodzin. W bardzo dużym stopniu oddziałują na naszą podświadomość i sprawiają, że wyjątkowe chwile i wspomnienia pozostają z nami na całe życie: zapach świąt z dzieciństwa, zapach naszej mamy, domu, pierwszej miłości, sukcesu. Pozytywne przykłady można mnożyć, jednak nie tylko takie towarzyszą nam na co dzień. Nierzadko przykry zapach miejsca, w którym akurat się znajdujemy, negatywnie wpływa na nasz nastrój, obniża samopoczucie i odbiera siły.
Perfumy to tylko niewielki procent aromatów towarzyszących nam przez całe życie. Przy ich odpowiednim doborze jesteśmy w stanie zniwelować te negatywne odczucia zapachowe. By tak się jednak stało, zapach powinien być dopasowany do naszej osobowości i ją podkreślać. W systemie Parfum Bar dobór zapachu rozpoczynamy od poznania danej osoby, jej przyzwyczajeń oraz preferencji, a dopiero na końcu proponujemy aromat, który współgra z osobowością przedstawioną przez elektronicznego perfumiarza. Dobrze dobrany aromat pozwala nam czuć się swobodnie, pewnie oraz podkreśla nasz charakter, co z kolei przekłada się na nasz wizerunek. Zapach jest naszą wizytówką. Powinien być dobrany nie tylko do osobowości, ale również do okazji. Nieodpowiedni, użyty w danej sytuacji, szkodzi nam tak samo jak nieodpowiedni ubiór.
Jakie stosuje się podziały zapachów w perfumiarstwie?
Można je klasyfikować na wiele sposobów, np. ze względu na ich intensywność na: lekkie, mocne, słabe, a ze względu na postrzeganie np. na sportowe albo uwodzicielskie. Biorąc pod uwagę dominujące nuty zapachowe wyróżniamy grupy: kwiatowe, cytrusowe, świeże, orientalne, drzewne, aromatyczne, jak również grupy łączone takie, jak: kwiatowo-owocowe, orientalno-drzewne, aromatyczne-świeże. To tylko niektóre przykłady, które mógłbym mnożyć. Dla większości osób związanych z branżą perfumeryjną są to swego rodzaju pomoce, „szuflady”, które otwieramy w zależności od osoby, dla której dobieramy zapach. Rozmawiając z taką osobą, poznajemy ją oraz jej oczekiwania dotyczące zapachu. Po takim wstępnym wywiadzie wiemy, do której z „szuflad” sięgnąć i dzięki temu jesteśmy bardzo blisko celu – wybrania zapachu idealnego. Jednak to, jak odbierze go klient, zależy również od naszych umiejętności werbalnych. Opisując zapach słowami, tworzymy w jego wyobraźni zapach idealny. Niestety w dzisiejszych czasach, kiedy największą wagę przywiązuje się do wyników sprzedażowych, ciągłej gonitwy za pieniędzmi, osób, które robią to z zaangażowaniem, nie nastawiając się tylko na sprzedaż, jest coraz mniej. W moim przypadku oraz wszystkich moich współpracowników jest odwrotnie – jeśli osoba, której dobieramy aromat, na końcu go kupuje, oznacza to, że wszystko o czym mówiłem powyżej zrobiłem dobrze.
Lekki kwiatowy zapach dla blondynki, ciężki piżmowy dla brunetki – czy to stereotyp?
Jeżeli przyjmiemy, że blondynki to jedna osobowość, a brunetki to druga, to możemy tak powiedzieć. Jednak w mojej pracy spotkałem się ze starszymi osobami używającymi zapachów pozornie przeznaczonych dla młodych, widziałem jak nieśmiałe osoby używały zapachów ostrych, ciężkich i kobiety, które wybierały dla siebie wyłącznie zapachy męskie. Dlatego jestem daleki od stereotypowego myślenia o zapachach, to ogranicza.
Czy rzeczywiście można dobrać zapach do osobowości?
Każdy zapach ma swoją historię. Kreują je perfumiarze, czerpiąc przy tym inspiracje z otaczającego ich świata i zazwyczaj tworzą je z myślą o kimś lub o czymś, o swoich bliskich, o wyjątkowych miejscach. Mają wizję. Maison Guerlain, moim zdaniem jeden z największych perfumiarzy, dobiera zapachy pokazując przy tym swoim klientom różne zdjęcia oraz obrazy. Wybitny perfumiarz musi umieć łączyć wiedzę z zakresu psychologii, socjologii z kunsztem perfumiarskim. Jednym słowem – musi być mistrzem. W Parfum Bar wprowadzamy taką wiedzę do oprogramowania stworzonego przez psychologów, perfumiarzy oraz informatyków. Nie ulega zatem wątpliwości, że możliwe jest dobranie zapachu do osobowości, oczywiście przy pomocy odpowiednio przeszkolonych do tego osób.
Czy są jakieś typy osobowościowe, do których można dopasować zapachy „w ciemno”, czy jest wynik indywidualnej analizy tej konkretnej osoby? Co bierze się pod uwagę dopasowując zapach do danej osoby – wiek, płeć, status materialny, profesję?
Dobór zapachu to sprawa zdecydowanie indywidualna. Często przy pierwszym spotkaniu, nie znając danej osoby, możemy wyciągnąć pochopne wnioski na jej temat. Z różnych względów mamy zniekształcony jej obraz, każdemu z nas w życiu coś podobnego z pewnością się przytrafiło. Trafny dobór zapachu po ocenie powierzchowności uważam więc za prawdopodobny tylko wówczas, gdy spotkamy osobę podobną do nas samych. Jednak w każdym przypadku powinniśmy starać się zebrać jak najwięcej informacji o tym, dla kogo ma być przeznaczony zapach: jakie ma hobby, zainteresowania, gdzie spędza wolny czas, jakie lubi kolory, jaki ma kulinarny gust. Dopasowując zapach, musimy wziąć pod uwagę również sposób, w jaki kupujący opisuje poszukiwany przez siebie aromat. Te wszystkie elementy przybliżają nas do sukcesu, czyli do aromatu idealnego.
Dlaczego ten sam zapach na jednych osobach pachnie pięknie, na innych przeciętnie lub wręcz drażni?
To skóra, jej pH, struktura i rodzaj, w największym stopniu wpływa na sposób wydzielania zapachu używanego kosmetyku. Perfumy składają się z substancji oleistych, m.in. z olejków zapachowych, które naturalnie reagują z powierzchnią skóry, u każdej osoby uwalniając zapach w inny sposób. Im bardziej sucha skóra tym silniej wchłania perfumy, by nawilżyć się olejkami i przez to aromat pachnidła jest słabiej odczuwalny. W przypadku skóry tłustej sebum na jej powierzchni będzie reagować z olejkami zawartymi w perfumach, zmieniając ich woń i czyniąc zapach bardziej intensywnym. Zapach zależy od temperatury ciała – perfumy pachną intensywniej, gdy jesteśmy w ruchu, w tłumie, w miejscach, gdzie jest gorąco. Woń perfum jest tym intensywniejsza, im bardziej się pocimy. Na wydzielanie zapachów ma wpływ także poziom stresu. Gdy jesteśmy zdenerwowani, temperatura ciała się podnosi, gruczoły potowe pracują intensywniej, ale także mocniej pachną perfumy. Istotną rolę nie tylko w oddawaniu zapachów do otoczenia, ale także w ich odczuwaniu odgrywają hormony. Mężczyźni gorzej radzą sobie z rozróżnianiem zapachów niż kobiety, które są bardzo wrażliwe na wonie, w różnym stopniu w poszczególnych fazach cyklu menstruacyjnego. Nie ma dwóch osób, które pachną i reagują na perfumy identycznie.
Czy dzięki odpowiedniemu zapachowi możemy wpływać na otoczenie, wydać się kimś innym, niż jesteśmy?
Zapach to siódmy zmysł, który nie przechodzi przez segregację myśli, tylko trafia bezpośrednio do systemu limbicznego, na który nie mamy żadnego wpływu. On działa bezpośrednio na nasze emocje, mówi nam, że coś jest piękne i podoba nam się lub nie. Nie jest też tak, że używamy zapachu, który w stu procentach zapewnia nam sukces, ponieważ jest zbyt dużo zewnętrznych faktorów, które negatywnie mogą to zaburzyć. Jednak kiedy mamy ważne spotkanie, wstajemy rano, bierzemy kąpiel, układamy włosy, kobiety malują się, potem ubieramy się stosownie do spotkania, zakładamy biżuterię, to zapach jest dopełnieniem, a może wręcz kwintesencją tego, jak się prezentujemy. Tak przygotowani stajemy się niezwykle skuteczni. Dzięki odpowiednim perfumom możemy zmienić to, w jaki sposób inne osoby nas postrzegają. Zarówno kobiety jak i mężczyźni. Wstajesz rano w złym humorze, coś ci nie wyszło, nie chce ci się wychodzić z domu. Masz dwa wyjścia – pokazać otoczeniu: dajcie mi wszyscy święty spokój, albo wbrew nastrojowi pokazać: panuję nad sytuacją, jestem zwycięzcą. Pomimo tego że kobiety i mężczyźni stawiają te same wymagania dobrym perfumom, oceniają je inaczej: kobiety trzymają się rzeczywistości, podczas gdy mężczyźni szukają urzeczywistnienia ideału. Kiedy kobieta wybiera się do perfumerii, ocenia realistycznie swoją sytuację życiową. Prawie zawsze wie, na które zapachy jest zbyt dojrzała lub za młoda oraz jaką kwotę może na nie przeznaczyć. Wie również jaki wizerunek swojej osoby chce dzięki perfumom stworzyć dla innych – i tego się trzyma. U mężczyzn wygląda to inaczej: zapach ma ich przybliżyć do wyidealizowanego wyobrażenia o sobie. Jeśli np. mężczyzna chce emanować dynamiką, pomimo tego że jest leniwy, sięga po perfumy sugerujące dobrą formę, moc przetrwania i siłę. Jeśli natomiast postrzega siebie jako czułego partnera i ojca rodziny, nigdy nie wybierze perfum o nazwie „Egoiste”.
Rozmawiała
Katarzyna Bochner
