Ministerstwo Klimatu prowadzi prekonsultacje projektu ustawy, która wprowadzi ROP, czyli rozszerzoną odpowiedzialność producenta za wprowadzone na rynek opakowania. Mechanizm, wymagany przez unijną dyrektywę, obciąży kosztami gospodarki odpadami producentów. Według szacunków organizacji samorządowych wpływy do budżetu z tzw. opłaty recyklingowej wyniosą około 2 mld zł rocznie – czytamy w „Pulsie Biznesu”.
– Wstępne propozycje resortu są dla przemysłu nie do zaakceptowania. Ministerstwo chce obciążyć firmy nowym podatkiem, pozostawia je jednak bez wpływu na organizację systemu zbiórki odpadów. To absurdalne, by producenci brali odpowiedzialność za to, czy gminom uda się osiągnąć wymagany przez UE poziom recyklingu opakowań, nie mając możliwości zaangażowania się w system – mówi Magdalena Dziczek z EKO-PAK-u.
Producenci woleliby wziąć sprawę we własne ręce.
– Wychodzimy naprzeciw postulatom samorządów – chcemy przejąć od nich selektywną zbiórkę, aby to producenci mieli pełną odpowiedzialność organizacyjną za zbieranie i zagospodarowanie odpadów opakowaniowych, zarówno z gospodarstw domowych, jak i w systemie depozytowym [który ma być wprowadzony dla niektórych opakowań równolegle z ROP – red.] — dodaje rozmówczyni PB.
Przedstawicielka EKO-PAK-u przestrzega, że w innym przypadku niebawem może się okazać, że nie będzie komu poddać odpadów recyklingowi, bo polskie firmy recyklerskie nie zdołają spełnić ustawowych obowiązków, które są coraz bardziej wyśrubowane.
Natomiast Blanka Chmurzyńskia-Brown, dyrektor generalna Polskiego Związku Przemysłu Kosmetycznego, w rozmowie z PB potwierdza, że branża kosmetyczna jest skłonna finansować zagospodarowanie odpadów. Jednak według niej obecnym problemem opłat z tytułu ROP są zaniżone ceny odbioru i zagospodarowania odpadów komunalnych, które w Polsce należą do najniższych w UE.
– Stawki dla konsumentów muszą wzrosnąć. Wyższe opłaty mogą być dobrym narzędziem do motywowania nas jako społeczeństwo do bardziej odpowiedzialnego gospodarowania odpadami – uważa Blanka Chmurzyńskia-Brown.
Niepokoi ją także to, że pieniądze z opłat od producentów zamiast wsparcia rzeczywistego zarządzania odpadami, czyli np. selektywnej zbiórki i recyklingu, zostaną przeznaczone na obsługę systemu. Tymczasem powinny być przeznaczone na rozwój funkcjonowania sektora recyklingu, usprawnienie systemu selektywnej zbiórki i edukację społeczną.
– Obecnie wiele firm recyklerskich kupuje odpady pokonsumenckie za granicą, np. w Niemczech, bo są znacznie lepiej posortowane i ich przetworzenie pozwala otrzymać lepszej jakości surowce wtórne – zdradza dyrektor generalna Polskiego Związku Przemysłu Kosmetycznego.
Polacy nie potrafią sortować śmieci. Mimo rosnącej liczby inicjatyw edukacyjnych liczne badania rynku wskazują, że większość konsumentów wciąż nie wie, jak to robić. W efekcie poziom ponownego użycia odpadów komunalnych w Polsce wynosi zaledwie 27 proc. Tymczasem do 2025 r. powinien wynosić 55 proc., a za kolejne pięć lat 60 proc.
Według Blanki Chmurzyńskiej-Brown powinniśmy uczyć się na sukcesach i błędach innych krajów UE, które swoje systemy budowały przez ostatnie 20 lat. Jako przykład efektywnych systemów rozmówczyni PB podaje czeski i belgijski, które zapewniają odpowiedni poziom odzysku i jakość materiałów z recyklingu, a przy tym należą do najtańszych.
Projekt nowelizacji ustawy, która wprowadzi ROP (czyli rozszerzoną odpowiedzialność producenta za wprowadzone na rynek opakowania) ma się pojawić na przełomie marca i kwietnia.
