StoryEditor
Handel
11.09.2020 00:00

Z galerii na ulicę? Kryzys nie oszczędził nawet legendarnych centrów handlowych

Przez dekady centra handlowe cieszyły się niesłabnącą popularnością w wielu krajach świata. Ze zwykłych skupisk sklepów urosły do rangi świątyń konsumpcjonizmu. Nie ominęło to Polski, w której obiekty tego typu wyrastały w XXI wieku niczym grzyby po deszczu. W tych, które przetrwały pandemię koronawirusa, ruch powoli wraca do normy. Jak może wyglądać przyszłość pozostałych?

W połowie maja media obiegła wiadomość, że firma J. C. Penney ogłosiła bankructwo. Nie był to oczywiście wyjątek. W tym czasie przybywało przedsiębiorstw, które zmagały się z dużymi lub bardzo dużymi problemami. Ten przypadek niektórzy uznali jednak za symboliczny. Mowa bowiem o sieci domów towarowych, których historia sięga początków XX wieku. Chociaż lata świetności miała ona już za sobą, to w Stanach Zjednoczonych pod tym szyldem wciąż działały setki sklepów. I nawet jeśli nadal będzie można je spotkać, to z pewnością staną się rzadszym widokiem.

To koniec American dream. Ale pojawi się coś nowego

Z kryzysem zmagają się także inne domy towarowe – widmo bankructwa zawisło już m.in. nad siecią Stage Stores. Pandemia koronawirusa i wynikający z niej lockdown uderzyły zarówno w sprzedającą luksusowe towary sieć Neiman Marcus, jak i dyskont Tuesday Morning. Pojawiają się głosy, że to zmierzch ery centrów handlowych czy też shopping malls, jak przyjęto nazywać obiekty tego typu w Ameryce Północnej. Co ciekawe, dzieje się to krótko po tym, jak w New Jersey otworzono American Dream – gigantyczny kompleks rozrywkowo-handlowo-gastronomiczny.

– Złote czasy centrów handlowych na Zachodzie przypadły na trzy ostatnie dekady poprzedniego stulecia. Potem zaczął rozwijać się internet i z każdym rokiem na znaczeniu zyskiwał e-commerce. Można zaryzykować stwierdzenie, że dla handlu zaczęła się wówczas nowa era, detaliści zaczęli migrować z przestrzeni domów handlowych do cyfrowej rzeczywistości. Nie oznacza to jednak, że na galeriach należy już stawiać krzyżyk – część z nich wróci do świetnej formy. Inne będą jednak musiały poszukać na siebie nowego pomysłu – prognozuje Sascha Stockem, CEO Nethansy, która za pośrednictwem Amazona wprowadza polskie i niemieckie firmy na globalny rynek, kompleksowo zarządzając ich sprzedażą na największej platformie handlowej świata. 

Na czym mogą polegać zmiany? W radykalnych scenariuszach, których również nie brakuje, przestrzeń zajmowana dotąd przez sklepy i restauracje całkowicie zmieni swoje przeznaczenie. Powstaną w niej biura, mieszkania lub... magazyny. O tych ostatnich – według doniesień medialnych – z największym właścicielem centrów handlowych w Stanach Zjednoczonych prowadzi rozmowy zespół Jeffa Bezosa. Jeśli zakończą się one sukcesem, to obiekty funkcjonujące wcześniej pod marką J.C. Penney, zmienią się w centra logistyczne Amazona. 

Ciekawą wizję transformacji galerii handlowych zaprezentował serwis Ottawa Citizen, według którego może się w nich pojawić lokalny biznes. Spadek kosztów najmu sprawi, że w miejskich molochach będzie można trafić nie tylko na globalne sieciówki, ale też przedsiębiorców tworzących coś unikalnego. To szansa dla obu stron, ponieważ ludzie mogą zechcieć odwiedzić galerie po to, by doświadczyć czegoś wyjątkowego. Zwłaszcza, jeśli wcześniej mieli już kontakt z taką lokalną marką, a ich wrażenia były pozytywne.

Z ulicy do galerii i...z powrotem na ulicę

Dyskusja na ten temat trwa także w Polsce, chociaż jeszcze przed pandemią mogło się wydawać, że galerie handlowe są u nas niezagrożone. W ostatnich latach nasz kraj był w europejskiej czołówce pod względem liczby metrów kwadratowych nowo budowanych centrów handlowych. Mimo to w Newsweeku pojawił się tekst o wymownym tytule „Galeria handlowa to ściema”. Handel powinien powrócić na ulice i place. Autorzy przekonują w nim, że pandemia i spowodowany nią kryzys mogą odwrócić trend z kilku ostatnich dekad. Ulice handlowe odzyskają dawny blask i prestiż, a stanie się to kosztem olbrzymich centrów handlu.

Ale czy w dobie szybko rosnącego internetu i e-commerce taka zmiana jest możliwa? Odpowiedzi pośrednio udzieliła niedawno platforma modowo-lifestyle’owa Zalando. Pierwszego lipca uruchomiła ona w Polsce usługę Connected Retail, czyli program wsparcia dla sklepów stacjonarnych. Będą one mogły realizować zamówienia za pośrednictwem Zalando. Przez pierwsze miesiące platforma zrezygnuje nawet z pobierania od członków programu opłat prowizyjnych. Także i w tym przypadku zyskać mogą lokalne marki, które jeszcze niedawno były w defensywie.

Poproszony o komentarz w tej sprawie szef Nethansy nie ukrywał, że firmom, które zlekceważą internet trudno będzie utrzymać się na rynku. – Wciąż nie wiadomo, jak długo potrwa pandemia koronawirusa. Nie można wykluczać, że za jakiś czas wróci przynajmniej część obostrzeń. Handel może zostać znowu ograniczony i warto się na to odpowiednio przygotować. Zwłaszcza, że za kilka lat może pojawić się kolejny wirus, o czym wprost mówi część naukowców. Na takie zagrożenia tradycyjny handel nie jest i nie będzie odporny. Trzeba działać w modelu hybrydowym, w którym łączy się go z e-commerce – twierdzi szef Nethansy.

Strajki, pozwy i sukces e-commerce

O tym, że dla galerii handlowych i stacjonarnej formy sprzedaży nadciągają ciężkie czasy świadczyć mogą wyniki badania, jakie na początku czerwca przeprowadziła Konfederacja Lewiatan. Ponad połowa firm, która wzięła w nim udział, stwierdziła, że obecnie nie opłaca się prowadzenie sklepów w galeriach. Okazało się także, iż w związku z epidemią koronawirusa blisko 40 proc. przedsiębiorstw planuje zamknięcie jednej piątej sklepów.

Nadciągające problemy zdaje się potwierdzać strajk, do jakiego doszło w połowie czerwca w Galerii Północnej w Warszawie. Kilkadziesiąt sklepów zostało wówczas zamkniętych w ramach protestu przeciwko wysokim czynszom za najem powierzchni w centrum handlowym. Przedsiębiorcy uznali, że są one nieadekwatne do obecnej sytuacji. Do podobnych sytuacji dochodzi także poza Polską. W USA Simon Property, właściciel wielu centrów handlowych, pozwał firmę odzieżową Gap. Domaga się od niej kilkudziesięciu milionów dolarów z tytułu niezapłaconego czynszu w czasie pandemii.

Dane zebrane przez Polską Radę Centrów Handlowych z ponad 90 obiektów stanowiących 26 proc. rynku centrów handlowych w Polsce, pokazały niedawno, że odwiedzalność galerii wynosiła od 62 do 73 proc. tego, co notowano w analogicznym okresie roku 2019. W swoim raporcie PRCH zwróciła też uwagę na zmianę nawyków zakupowych klientów – duże obiekty handlowe odwiedzane są teraz przez pojedyncze osoby, a nie całe rodziny. Mniej więcej w tym samym czasie pojawił się raport Izby Gospodarki Elektronicznej „Omni-commerce. Kupuję wygodnie”, z którego wynika, że już ponad 70 proc. polskich internautów robi zakupy w sieci. Przed rokiem robiło to 57 proc., a zatem zanotowano wzrost wynoszący kilkanaście punktów procentowych. Wydaje się wielce prawdopodobne, że osoby te nie zrezygnują z nowej formy zakupów po zakończeniu pandemii.

– Wiele osób w końcu zada sobie pytanie o sens odwiedzin galerii handlowej – przekonuje Stockem. – Jeszcze kilka miesięcy temu część klientów nie wyobrażała sobie kupowania w internecie butów albo odzieży. Woleli udać się do stacjonarnego sklepu, żeby tam sprawdzić towar na żywo, dotknąć go, przymierzyć. Ale w pewnym momencie to stało się niemożliwe. Odpadł wielki atut galerii handlowych, a pojawiło się zagrożenie związane z koronawirusem. Dla części konsumentów wybór stał się oczywisty.

Galerie handlowe nie znikną nagle z naszej przestrzeni, ale nie można wykluczać, że era rodzinnych spacerów po tych miejscach jest już za nami. W kolejnych miesiącach zapewne przybywać w nich będzie pustych przestrzeni. Nawet, jeśli zostaną kiedyś wypełnione, to ich przeznaczenie może być zupełnie inne. Miejsce wielkich sklepów z modą zajmą pracownie i np. niewielkie showroomy, w których marki będą uświadamiać klientów, czym są i co proponują. Ale do samych zakupów coraz częściej będzie dochodzić w internecie. Zwłaszcza, gdy na znaczeniu zyskają nowe technologie wspierające handel w sieci: od rzeczywistości wirtualnej i rozszerzonej, przez sztuczną inteligencję, po ewolucję w płatnościach oraz dostawach.
 

ZOBACZ KOMENTARZE (0)
StoryEditor
Eksport
19.11.2026 15:59
Sześciomiesięczny zapas wyprzedany w tydzień. Branża beauty potrzebuje elastycznej logistyki
Kosmetyk może sprzedać się w tydzień. Jak branża beauty planuje zapasy?mat. prasowe

W przypadku kosmetyków i produktów luksusowych o odbiorze marki decyduje nie tylko sam produkt, lecz także sposób jego przygotowania do wysyłki i dostarczenia. Opakowanie, estetyka przesyłki, personalizacja czy dodatkowe materiały mogą stanowić część doświadczenia zakupowego. Ich przygotowanie wymaga odpowiednio zaplanowanych procesów logistycznych.

W tym artykule przeczytasz:

  • Viral na TikToku może wyprzedać zapasy w kilka dni
  • Transport kosmetyków wymaga kontroli jakości i bezpieczeństwa
  • Operator logistyczny coraz częściej współtworzy strategię

FM Logistic, powołując się na badanie opublikowane przez Packaging Technology Today, wskazuje, że atrakcyjne opakowanie wpływa zarówno na decyzje zakupowe, jak i postrzeganie marki. 41 proc. konsumentów deklaruje, że zwiększa ono ich skłonność do ponownego zakupu produktu. Taki sam odsetek badanych uważa, że opakowanie wpływa na postrzeganie marki jako bardziej luksusowej.

Dla operatorów logistycznych oznacza to konieczność obsługi procesów wykraczających poza standardowe magazynowanie i kompletację zamówień. Coraz większe znaczenie mają przygotowywanie zestawów prezentowych, konfekcjonowanie, personalizacja opakowań czy dodawanie materiałów promocyjnych. Operacje te muszą być realizowane przy zachowaniu jakości i powtarzalności, także w okresach wzmożonego popytu i krótkich terminów realizacji kampanii.

Jednym z rozwiązań stosowanych w logistyce jest integracja magazynowania, co-packingu i dystrybucji w jednej lokalizacji. Taki model ogranicza konieczność przemieszczania produktów między różnymi podwykonawcami i może skracać czas przygotowania kampanii promocyjnych. Ułatwia również komunikację i wprowadzanie zmian w procesach, gdy marka modyfikuje założenia dotyczące zestawów czy sposobu pakowania.

image

Kolejki po kosmetyki Deliplus w Hiszpanii. Teraz marka trafi do Polski

Viral na TikToku może wyprzedać zapasy w kilka dni

Nieprzewidywalność popytu jest jednym z większych wyzwań dla firm działających w branży kosmetycznej. Popularność produktu może gwałtownie wzrosnąć po publikacji w mediach społecznościowych, a dotychczasowe prognozy sprzedaży szybko przestać odpowiadać rzeczywistości.

FM Logistic przytacza przykład kosmetyku do pielęgnacji okolic oczu, którego zapas przewidziany na sześć miesięcy został wyprzedany w mniej niż tydzień po promocji na TikToku. Tego rodzaju sytuacje utrudniają planowanie zakupów, produkcji i dystrybucji, szczególnie gdy marka nie dysponuje odpowiednio elastycznym łańcuchem dostaw.

Z jednej strony przedsiębiorstwa muszą ograniczać ryzyko braków magazynowych, które mogą prowadzić do utraty sprzedaży i niezadowolenia klientów. Z drugiej – nadmierne zapasy wiążą się z zamrożeniem kapitału i dodatkowymi kosztami. W kosmetykach znaczenie ma również termin przydatności, rotacja produktów i specyfika poszczególnych kategorii.

W zarządzaniu zapasami coraz większą rolę odgrywają bieżący monitoring sprzedaży, dostęp do informacji o stanach magazynowych w różnych kanałach oraz możliwość szybkiego przesuwania towarów między lokalizacjami. Narzędzia analityczne i sztuczna inteligencja mogą wspierać prognozowanie popytu, ale ich skuteczność zależy od jakości danych oraz tego, czy rekomendacje można przełożyć na konkretne działania operacyjne.

– W sytuacji gwałtownych zmian popytu kluczowe jest nie tyle utrzymywanie jak największych zapasów, ile umiejętność zarządzania nimi w skali całej sieci dystrybucji. Marka potrzebuje informacji, gdzie znajduje się produkt, jak szybko można go przemieścić i jaki będzie koszt takiej decyzji. Dopiero połączenie danych sprzedażowych z widocznością operacyjną pozwala ograniczać jednocześnie ryzyko utraty sprzedaży i nadmiernego zaangażowania kapitału – mówi Paweł Janicki, Senior Business Development Director, FM Logistic.

W branży luksusowej planowanie zapasów może być dodatkowo powiązane z pozycjonowaniem marki. W niektórych segmentach ograniczona dostępność produktów jest elementem strategii, natomiast w kosmetykach priorytetem pozostaje zazwyczaj zapewnienie dostępności przy jednoczesnej kontroli nadwyżek. Rozwiązania logistyczne muszą więc uwzględniać specyfikę kategorii, produktu i kanału sprzedaży.

Transport kosmetyków wymaga kontroli jakości i bezpieczeństwa

Zarządzanie łańcuchem dostaw w branży beauty wiąże się również z koniecznością zachowania właściwości produktów podczas magazynowania i transportu. Niektóre składniki aktywne są wrażliwe na temperaturę, światło i inne czynniki zewnętrzne, dlatego warunki przechowywania oraz procedury kontroli jakości powinny być dostosowane do wymagań konkretnych produktów.

Dodatkowe ograniczenia mogą pojawić się podczas transportu międzynarodowego. Przykładem są perfumy, które ze względu na zawartość alkoholu mogą podlegać przepisom dotyczącym przewozu towarów niebezpiecznych. Odpowiednie przygotowanie przesyłek, dobór transportu i znajomość regulacji są w takich przypadkach istotną częścią organizacji dostaw.

FM Logistic zwraca także uwagę na potrzebę stosowania standardów jakościowych, w tym zasad dobrej praktyki dystrybucyjnej (GDP), w łańcuchach dostaw produktów wymagających szczególnej kontroli warunków przechowywania. W przypadku wybranych produktów i składników ma to znaczenie dla zachowania ich stabilności i właściwości.

image

Rhode w Polsce. Wielki hype Hailey Bieber czy realne zagrożenie dla rynku kosmetycznego?

Operator logistyczny coraz częściej współtworzy strategię

Łańcuch dostaw w branży beauty i dóbr luksusowych obejmuje dziś wiele powiązanych procesów. Od importu i odpraw celnych, przez magazynowanie i konfekcjonowanie, po dystrybucję wielokanałową. Ich integracja może ograniczać liczbę punktów styku, usprawniać przepływ informacji i ułatwiać kontrolę kosztów. W takim modelu operator logistyczny nie jest wyłącznie wykonawcą zleceń. Coraz większe znaczenie ma jego udział w projektowaniu procesów, określaniu mierników efektywności i analizowaniu wyników. Decyzje dotyczące magazynowania, kompletacji czy dystrybucji wpływają bowiem nie tylko na koszty operacyjne, lecz także na jakość obsługi klienta, dostępność produktów i realizację kampanii sprzedażowych.

– Rola operatora nie powinna kończyć się na realizacji ustalonych zleceń. Ważne jest rozumienie, jak decyzje dotyczące magazynowania, kompletacji czy dystrybucji wpływają na sprzedaż, jakość obsługi i koszty dla marki. Dlatego coraz większe znaczenie ma wspólne projektowanie procesów, ustalanie mierników efektywności i regularna analiza wyników. Dzięki temu logistyka może wspierać nie tylko bieżącą działalność, ale również realizację długofalowej strategii firmy – mówi Paweł Janicki z FM Logistic.

O konkurencyjności logistycznej w branży kosmetycznej i luksusowej decyduje zatem zdolność do połączenia kontroli operacyjnej, jakości obsługi i elastyczności. W warunkach zmiennego popytu, coraz bardziej złożonych kanałów sprzedaży i rosnących oczekiwań konsumentów sprawnie zarządzany łańcuch dostaw może mieć bezpośrednie znaczenie dla działalności marki.

Aurelia Obrochta
ZOBACZ KOMENTARZE (0)
StoryEditor
Drogerie
19.11.2026 14:50
Świąteczny protest w drogeriach? OPZZ Konfederacja Pracy: Po to jest prawo do strajku, żeby z niego korzystać
Po to są związki zawodowe i prawo do strajku, traktowane de facto jako prawo człowieka, żebyśmy mogli z niego korzystać w szczególnych sytuacjach — mówi Michał Lewandowski, przewodniczący Związku.OPZZ Konfederacja Pracy w Handlu

OPZZ Konfederacja Pracy w Handlu zapowiada na 20–23 grudnia 2026 roku ogólnopolską akcję protestacyjną pod hasłem „Czarny Tydzień w Handlu”. Związkowcy chcą nagłośnić warunki pracy w sklepach w jednym z najbardziej intensywnych okresów w roku. Zapowiadają kampanię w mediach społecznościowych i osobiste wizyty w marketach, dyskontach oraz galeriach handlowych w całej Polsce. Sprawę komentuje Michał Lewandowski, przewodniczący Związku.

Organizacja zachęca pracowników, by w tych dniach przypinali czarne wstążki jako widoczny znak sprzeciwu. Apeluje też, by rozmawiali z klientami o warunkach, w jakich pracują. Przy sklepach mają pojawić się plakaty związku. Wśród wskazówek dla załóg znalazło się również wezwanie do dbania o zdrowie i korzystania ze zwolnienia lekarskiego w razie choroby.

Związkowcy podkreślają, że pracownicy powinni wykonywać obowiązki rzetelnie i zgodnie z zasadami BHP, ale bez niebezpiecznego pośpiechu. „Pośpiech zabija i rodzi ryzyko wypadków” – ostrzegają w apelu. Przypominają, że w okresie przedświątecznym sklepy mierzą się ze wzmożonym ruchem, a presja na sprawną obsługę i realizację zadań może być szczególnie odczuwalna.

Jak powiedział w rozmowie z redakcją Michał Lewandowski, przewodniczący Związku:

Jest to akcja protestacyjna, która ma zwrócić uwagę, szczególnie klientów, na to, w jakich warunkach i za jakie wynagrodzenia pracują pracownice i pracownicy sektora handlu. Głównie pracownice, bo to branża mocno sfeminizowana. Wynagrodzenia to zazwyczaj pierwsza kwestia, która pojawia się jako główny problem w każdej firmie sektora handlu, gdzie funkcjonuje Konfederacja Pracy. Podobnie jest w przypadku pracowników sieci handlowych z sektora kosmetycznego, a zrzeszamy między innymi pracowników Rossmann.

image

Związek zawodowy zapowiada grudniowy strajk w handlu; w apelu wymieniono Rossmanna

OPZZ Konfederacja Pracy w Handlu przekonuje, że duże korporacje osiągają miliardowe zyski dzięki pracy zatrudnionych, którym – jak podkreśla – należą się godne wynagrodzenie i szacunek. „Nie jesteś maszyną. Nie pracujesz w sklepie na akord!” – brzmi jedno z haseł akcji. Związek zachęca osoby, które chcą walczyć o swoje prawa, do wstąpienia w jego szeregi. Według podanej informacji członkostwo ma być w pełni anonimowe. Zainteresowani mogą wysłać SMS na numer 503 060 752, wpisując w treści swój adres e-mail.

Druga kwestia dotyczy zbyt małej liczby pracowników. Od lat zauważamy, że pracownicy handlu — mówię szeroko o całym sektorze — znikają i są zastępowani, chociażby kasami samoobsługowymi. Te kasy nie są zresztą  do końca samoobsługowe, bo pracownik musi pilnować, jak działają, i wielokrotnie pomagać klientom w ich obsłudze. Natomiast cała masa innych obowiązków także kumulowana jest na okrajanej kadrze. Zarobki i zbyt małe zatrudnienie to, moim zdaniem, dwa najważniejsze czynniki, które skłaniają pracowników do protestu, szczególnie w grudniowych dniach handlowego szczytu, kiedy handel przeżywa bardzo duże wzmożenie — dodaje Lewandowski.

Zapowiedź „Czarnego Tygodnia” pojawia się w okresie, gdy sklepy przygotowują się do świątecznego szczytu zakupowego. Dla handlu to czas zwiększonego natężenia pracy, a dla pracowników – dodatkowych obowiązków związanych z obsługą klientów i organizacją sprzedaży. Związek chce, by głos załóg był w tym czasie bardziej widoczny, zarówno w internecie, jak i bezpośrednio w miejscach pracy.

image

Czy drogerie znów będą otwarte w niedziele? Związkowcy chcą rewolucji

Zapytany o to, co chciałby przekazać decydentom z sieci handlowych, Lewandowski odpowiedział: Chcielibyśmy, żeby działy kadr zwróciły uwagę na dobrostan, na zdrowie swoich pracowników, na to, jak wiele kosztuje ich ta praca, i na jej wycenę, która z naszej perspektywy jest zdecydowanie zaniżona. Praca w handlu jest ciężka, często zmianowa i wykonywana w równoważnym czasie pracy. Mocno wpływa na funkcjonowanie człowieka, także w życiu rodzinnym i w pozostałych jego obszarach. Chcielibyśmy, jako związek zawodowy, żeby pracodawcy spojrzeli na to szerzej — komentuje przewodniczący Związku.

Choć akcja została przedstawiona jako protest, w przekazanych zapowiedziach nie podano, czy obejmie formalny strajk ani czy pracownicy mają przerwać pracę. Ogłoszone działania koncentrują się na symbolach sprzeciwu, informowaniu klientów, plakatach i przestrzeganiu zasad bezpieczeństwa. „Czarny Tydzień” ma potrwać cztery dni – od 20 do 23 grudnia 2026 roku. Związek apeluje, by pracownicy nie zostawali sami i wspólnie upominali się o swoje prawa.

A co Związek ma do powiedzenia potencjalnie rozżalonym klientom?

Po to są związki zawodowe i prawo do strajku, traktowane de facto jako prawo człowieka, żebyśmy mogli z niego korzystać w szczególnych sytuacjach. Raz jeszcze podkreślę: nie mówimy o strajku całego handlu, bo strajk oznacza wstrzymanie się od pracy. Mówimy o akcji protestacyjnej i zwróceniu uwagi na to, za jakie pieniądze ta praca jest wykonywana, w jakich warunkach i jak wpływa na życie prywatne. 

Chciałbym też, żeby klienci spojrzeli na pracownika handlu jak na człowieka i zauważyli jego problemy i bolączki. W czasie pandemii wychwalaliśmy pracowników handlu. Byli bohaterami, którzy stali na swoich stanowiskach, żebyśmy mogli normalnie funkcjonować i robić zakupy. Teraz, jak widzę, już o tym zapomnieliśmy. Ten zawód i cały sektor bywają traktowane po macoszemu, niestety także przez klientów.

ZOBACZ KOMENTARZE (0)
19. listopad 2026 21:30