Posłanka Katarzyna Osos złożyła interpelację do ministra finansów dotyczącą opodatkowania artykułów menstruacyjnych dla kobiet. Powołała się na różnicę, jaką wskazał Rzecznik Praw Obywatelskich w stawce podatku VAT jakim są obłożone wielorazowe artykuły. Jej wysokość „może zwiększać ubóstwo menstruacyjne wśród Polek” – jak czytamy.
Jednorazowe podpaski lub tampony objęte są 5- proc. podatkiem VAT, natomiast wielorazowe kubeczki menstruacyjne używane przez coraz więcej kobiet, szczególnie z młodego pokolenia, zawierają aż 23 proc. podatek. To powoduje, że ich cena jest wysoka i staje się barierą zakupową.
Posłanka Katarzyna Osos zwraca w swojej interpelacji także uwagę na kwestie środowiskowe: „ W ocenie RPO wprowadzenie korekty i obniżenie podatku VAT od kubeczków menstruacyjnych do 5 proc. mogłoby przyczynić się nie tylko do ograniczenia zjawiska ubóstwa menstruacyjnego wśród Polek, ale także stanowi działanie proekologiczne, bowiem są to produkty wielokrotnego użytku i mimo że wyprodukowane są z tworzyw sztucznych, to jednak są przyjazne dla środowiska” – czytamy.
Odnosząc się do tych danych polityk pyta, czy w ministerstwie zostaną przeprowadzone analizy i prace legislacyjne aby skorygować stawki podatku VAT od kubeczków menstruacyjnych, tak by również były objęte 5 proc., a nie 23 proc. podatkiem? Jeśli nie, co stoi temu na przeszkodzie?
Jeszcze ważniejsze jest drugie pytanie: „Czy w ministerstwie prowadzone są analizy pod kątem wprowadzenia zerowej stawki podatku VAT od wszystkich produktów menstruacyjnych, tak by jeszcze bardziej ograniczyć problem dostępu kobiet i dziewcząt do wskazanych środków higienicznych pierwszej potrzeby?”.
Problem ubóstwa menstruacyjnego nie jest marginalny. Dotyka dziewcząt i kobiet na całym świecie. W Polsce póki co próbują się z nim mierzyć głównie fundacje. Natomiast niektóre kraje podeszły do niego z pełną odpowiedzialnością, jak Szkocja, gdzie od połowy 2022 r. menstruacyjne produkty higieniczne są bezpłatne dla wszystkich. Lokalne władze mają prawny obowiązek dostarczania bezpłatnych środków higienicznych, takich jak tampony i podpaski, „każdemu, kto ich potrzebuje”.
Czytaj: Szkocja prawnie uregulowała dostęp do menstruacyjnych środków higienicznych
Artykuły higieny osobistej dla kobiet są drogie, choć są produktami pierwszej potrzeby i ich zużycie jest potężne. Cena opakowania 10 szt. podpasek to w osiedlowym markecie, bez promocji, dochodzi do 8 zł.
