Badanie „Shopper Barometr Polska 2022” wykazało, że dla 77 proc. Polaków zakupy zdecydowanie są przyjemnością, z kolei 23 proc. postrzega je jako przykry obowiązek. Nie ma tu istotnych różnic w zachowaniu konsumentów w stosunku do 2019 roku.
– Dobra wiadomość jest taka, że jeśli lubimy coś robić, to jesteśmy skłonni poświęcić tej czynności trochę więcej czasu czy ewentualnie zainteresować się czymś wcześniej niezaplanowanym, a w przypadku zakupów jest to np. uleganie pokusie promocji – mówi Mateusz Głowacki, dyrektor badań ilościowych Ipsos Polska.
Ciągle najbardziej dominującym zjawiskiem jest to, że raz w tygodniu robimy duże zakupy, w czasie których kupujemy produkty również na zapas, ewentualnie braki uzupełniając małymi zakupami – tak zachowuje się aż 74 proc. Polaków.
Sklepy stacjonarne pozostają głównym kanałem zakupowym Polaków
Handel nowoczesny, tzw. modern trade, jest głównym miejscem zakupowym Polaków. Aż 89 proc. Polaków przynajmniej od czasu do czasu robi zakupy w dyskoncie, 42 proc. kupuje w hipermarkecie i 41 proc. w supermarkecie. Osób, które regularnie bywają w hipermarketach jest o 8 punktów procentowych mniej niż przy poprzednim pomiarze w 2019 roku.
Rośnie e-commerce – osób, które od czasu do czasu robią codzienne zakupy przez internet jest już 14 proc. (o 4 proc. więcej niż przy poprzednim pomiarze). Ciągle jednak nie jest to jednak zjawisko większościowe.
Planowanie zakupów
Polacy często przygotowują listę, gdy wybierają się na zakupy (77 proc.). Jednak tylko 10 proc. kurczowo się jej trzyma. Wchodząc do sklepu, konsumenci szukają promocji, innowacji, przyjemności. Komunikacja z konsumentem w samym sklepie odgrywa tu więc kluczową rolę.
Aż 59 proc. Polaków mówi o tym, że czynnikiem, który wpływa na zmianę zazwyczaj kupowanej marki, jest informacja w sklepie (plakat, ekran reklamowy. To drugi w kolejności czynnik po rekomendacji kupowanej marki przez bliską osobę (77 proc.). Efektywność tego kanału komunikacji – według deklaracji konsumentów – jest porównywalna z programami telewizyjnymi/artykułami prasowymi, reklamami w Internecie, telewizji i mediami społecznościowymi.
Ile czasu trwają zakupy?
Ponad połowa konsumentów przeznacza na zakupy godzinę lub dwie w skali tygodnia. Odsetek osób, które poświęcają na to 3-4 godziny spadł w ciągu ostatnich trzech lat. Skrócił się też czas poświęcony na codzienne zakupy online – ponad połowa osób robiących takie zakupy poświęca na to mniej niż godzinę tygodniowo.
Główne zmiany w zwyczajach zakupowych w ciągu ostatnich dwóch lat
Połowa Polaków deklaruje, że pandemia miała negatywny wpływ na dochody ich gospodarstwa domowego. Jednocześnie na zakupy na zapas wydają oni istotnie więcej pieniędzy niż 3 lata temu. Chętniej kupują zdrowe produkty. Zwracają również większą uwagę na pochodzenie artykułów, wybierając raczej te wyprodukowane w Polsce. Koncentracja na ekologii jest rzadsza w przypadku produktów do sprzątania niż w przypadku jedzenia, ale nadal połowa badanych stara się wybierać naturalną i ekologiczną chemię domową.
Połowa polskich kupujących deklaruje też, że wojna w Ukrainie wpłynęła na to, jak robią codzienne zakupy. 50 proc. z nich deklaruje, że unika produktów pochodzenia rosyjskiego, a 46 proc. zwraca większą uwagę na promocje.
Badanie Shopper Barometr zostało przeprowadzone przez Ipsos metodą wywiadów internetowych (CAWI) na reprezentatywnej próbie 1000 Polaków w wieku 18 – 59 lat w marcu 2022 oraz październiku 2019. Badane osoby były przynajmniej częściowo odpowiedzialne za codzienne zakupy do domu. Raport powstał w ramach międzynarodowego badania OSE (Observation of Shopper Marketing) przez in-Store Media na kilku światowych rynkach. Teraz po raz pierwszy zostało przeprowadzone w Polsce w dwóch falach – tuż przed pandemią, w październiku 2019 roku, oraz w marcu 2022 roku, co dało bardzo dobry punkt odniesienia.
