StoryEditor
Biznes
11.06.2024 11:01

Sztuczna inteligencja alternatywą dla testów na zwierzętach? Naukowcy są podzieleni.

Czy testy na zwierzętach odejdą do lamusa? / DALL-E
W obliczu rosnących kontrowersji dotyczących etyki testów na zwierzętach, naukowcy i korporacje farmaceutyczne coraz częściej zwracają się ku sztucznej inteligencji (AI) w poszukiwaniu alternatywnych metod. Technologie AI, przeglądając setki tysięcy danych z badań, mogą znacznie ograniczyć potrzebę wykorzystywania zwierząt w laboratoriach, zapewniając szybsze i dokładniejsze wyniki badań toksyczności nowych substancji.

W obliczu rosnących obaw dotyczących etycznych aspektów testów na zwierzętach, naukowcy i korporacje farmaceutyczne zwracają się ku nowoczesnym technologiom w poszukiwaniu alternatyw. Jedną z najbardziej obiecujących jest zastosowanie sztucznej inteligencji (AI), która, jak zauważa Joseph Manuppello z Physicians Committee of Responsible Medicine, może przeglądać i analizować ogromne zbiory danych z przeprowadzonych wcześniej testów na zwierzętach. Dzięki temu możliwe jest uniknięcie powtarzania eksperymentów, co zmniejsza liczbę zwierząt wykorzystywanych w laboratoriach. Ta zdolność AI do przetwarzania i syntezowania danych z przeszłości jest niezwykle wartościowa, zwłaszcza kiedy rozważamy tysiące nowych substancji wprowadzanych rocznie na rynek, które muszą być przetestowane pod kątem bezpieczeństwa i skuteczności.

Czytaj także: Chile 45. krajem z zakazem testowania kosmetyków na zwierzętach; zaważył film z Taiką Waititi

Thomas Hartung, profesor toksykologii na Johns Hopkins University, podkreśla, że systemy AI już teraz odgrywają kluczową rolę w ocenie toksyczności nowych substancji chemicznych. Zastosowanie sztucznej inteligencji w toksykologii nie tylko zwiększa szybkość i dokładność badań, ale także pozwala na lepsze przewidywanie potencjalnych skutków ubocznych przed ich wprowadzeniem na rynek. Hartung wskazuje, że technologia AI może zidentyfikować niebezpieczne właściwości substancji szybciej niż tradycyjne metody laboratoryjne, co ostatecznie prowadzi do oszczędności czasu i zasobów, przy jednoczesnym ograniczeniu użycia zwierząt doświadczalnych.

Plusy i minusy zastosowania AI jako alternatywy dla testów na zwierzętach

Plusy:

- Zmniejszenie etycznych kontrowersji związanych z przeprowadzaniem badań na zwierzętach.
- Korzyści finansowe w dłuższej perspektywie wynikające z redukcji kosztów związanych z utrzymaniem i hodowlą zwierząt.
- Przyspieszenie procesu badawczego, co może skrócić czas potrzebny na wprowadzenie nowych leków i produktów na rynek.
- Możliwość jednoczesnej oceny wielu substancji, co przekracza możliwości tradycyjnych metod testowania na zwierzętach.

 

Minusy:

- Aktualne ograniczenia sztucznej inteligencji w dokładnym odwzorowaniu złożonych funkcji żywych organizmów oraz ich reakcji na różne substancje.
- Ryzyko, że systemy AI mogą okazać się mniej efektywne, jeżeli będą trenowane na danych o niskiej jakości lub danych o ograniczonym zakresie.
- Obawy związane z brakiem przejrzystości i trudnościami w interpretacji algorytmów AI, co może stanowić przeszkodę w budowaniu zaufania i akceptacji przez organy regulacyjne.

Pomimo wielu zalet, wykorzystanie AI w badaniach nad bezpieczeństwem chemicznym niesie ze sobą pewne wyzwania, w tym zagadnienie stronniczości danych. Jeśli AI zostanie przeszkolone na danych pochodzących głównie z jednej grupy etnicznej, istnieje ryzyko, że wyniki nie będą w pełni reprezentatywne dla innych grup. Aby sztuczna inteligencja mogła skutecznie służyć globalnej społeczności, musi być trenowana na zróżnicowanych i wszechstronnych zestawach danych. Jest to kluczowe, aby algorytmy były sprawiedliwe i skuteczne na szeroką skalę.

Elizabeth Anderson z Evercore ISI zwraca uwagę na ekonomiczne implikacje związane z utrzymaniem zwierząt doświadczalnych, które stają się coraz droższe. Wzrost cen, obserwowany szczególnie po pandemii COVID-19, stanowi znaczące obciążenie dla firm farmaceutycznych i kosmetycznych. Na przykład, cena za jedną małpę wykorzystywaną w badaniach wzrosła z około 5,000 do 55,000 dolarów w 2020 roku, co zmusza branżę do poszukiwania bardziej opłacalnych rozwiązań, takich jak metody in vitro lub właśnie technologie oparte na AI.

Kerstin Kleinschmidt-Dorr z niemieckiej firmy Merck przyznaje, że całkowite zastąpienie testów na zwierzętach nie jest możliwe w krótkim czasie. Wiele badań nad nowymi lekami i kosmetykami nadal wymaga użycia zwierząt, ze względu na obecne przepisy regulacyjne i potrzebę pełnego zrozumienia wpływu substancji na żywy organizm. Jednak, zgodnie z dążeniem do przestrzegania zasad 3R (Reduction, Refinement, Replacement), branża stara się ograniczyć liczbę testów na zwierzętach poprzez wprowadzenie alternatywnych metod badawczych.

Na koniec, inicjatywy takie jak AnimalGAN i Virtual Second Species demonstrują, jak daleko technologia może nas zaprowadzić w kierunku eliminacji testów na zwierzętach. Są to projekty, które używają sztucznej inteligencji do symulacji reakcji biologicznych zwierząt na nowe substancje, zastępując tradycyjne, kosztowne i kontrowersyjne metody. Rozwijając i implementując te technologie, możliwe staje się nie tylko zmniejszenie zależności od testów na zwierzętach, ale także przyspieszenie całego procesu badawczego, przyczyniając się do szybszego wprowadzania bezpiecznych i skutecznych produktów na rynek.

Czytaj także: Dr Julia Fentem, Unilever: testy na zwierzętach to przestarzała metoda sprawdzania bezpieczeństwa produktów

ZOBACZ KOMENTARZE (0)
StoryEditor
Biznes
16.11.2026 09:41
Chińskie firmy wynajęły 1 mln m kw. magazynów w Polsce. Rośnie presja na lokalny handel
Chińskie sieci kosmetyczne zagrożeniem dla europejskiego biznesu kosmetycznego (fot. Shutterstock)Shutterstock

Chińskie firmy wynajęły w Polsce 1 mln m kw. magazynów w dziewięć miesięcy. Rozbudowa zaplecza w UE oznacza szybszy dostęp do azjatyckich kosmetyków i akcesoriów bez barier celnych, co zaostrza konkurencję dla lokalnych firm.

Magazyny w UE otwierają drogę dla azjatyckich produktów bez cła

Z najnowszych danych firmy doradczej Knight Frank wynika, że od stycznia do września 2026 roku popyt brutto na powierzchnie magazynowe w Polsce osiągnął rekordowe dla tego okresu 5,3 mln m kw. To wynik o ponad 800 tys. m kw., czyli o 20%, wyższy niż przed rokiem. Głównym motorem tego wzrostu okazały się przedsiębiorstwa z Chin, które w ciągu dziewięciu miesięcy zakontraktowały około 1 mln m kw. – więcej niż we wszystkich wcześniejszych latach swojej obecności na polskim rynku łącznie. Ich udział w całym popycie brutto sięgnął około 18%.

Tak duża skala ekspansji logistycznej w Polsce bezpośrednio przekłada się na układ sił w europejskim handlu. Posiadanie własnych centrów dystrybucyjnych na terenie Unii Europejskiej pozwala azjatyckim dostawcom wprowadzać na rynek – m.in. kosmetyki, akcesoria i artykuły codziennego użytku – w dużych partiach, bez każdorazowych barier celnych i wielotygodniowego oczekiwania na przesyłkę z Azji. Dla polskich oraz europejskich producentów i sprzedawców oznacza to znacznie silniejszą konkurencję cenową i logistyczną na własnym rynku.

Jak zauważa Przemysław Piętak, dyrektor działu powierzchni przemysłowych i logistycznych w Knight Frank, tempo, w jakim rośnie zapotrzebowanie ze strony podmiotów z Chin, stanowi obecnie jedno z głównych zjawisk kształtujących rynek. Zdaniem eksperta połączenie tego popytu z małą liczbą wolnych obiektów zmniejsza dostępność modułów, wzmacnia pozycję negocjacyjną właścicieli nieruchomości i skłania najemców do rozpoczynania rozmów o przedłużeniu umów ze znacznie większym wyprzedzeniem.

Pustostany spadły do 5,7%, a w centrach logistycznych do zaledwie 3,5%

Wysokiej aktywności najemców towarzyszy ostrożna podaż ze strony deweloperów. W pierwszych trzech kwartałach 2026 roku oddano do użytku 1,58 mln m kw. nowej powierzchni magazynowej, co jest wynikiem zbliżonym do ubiegłorocznego i jednym z najniższych od blisko dekady.

Efektem tej dysproporcji jest wyraźny spadek dostępności gotowych obiektów. Na koniec III kwartału 2026 roku wskaźnik pustostanów w Polsce obniżył się do 5,7%, osiągając najniższy poziom od IV kwartału 2022 roku. Jeszcze mocniej rynek zacieśnił się w lokalizacjach najchętniej wybieranych przez firmy z Chin – na Dolnym Śląsku oraz w Polsce Centralnej odsetek niewynajętej powierzchni spadł do zaledwie 3,5%. Jak wskazuje Przemysław Piętak, przy tak ograniczonej puli wolnych magazynów firmy muszą z dużym wyprzedzeniem planować swoje potrzeby lokalizacyjne.

Deweloperzy uruchamiają nowe budowy, rosną czynsze efektywne

Malejąca liczba dostępnych obiektów zaczyna pobudzać aktywność budowlaną. Na koniec września 2026 roku w realizacji znajdowało się 1,67 mln m kw. powierzchni magazynowej, z czego około 740 tys. m kw. ruszyło w samym III kwartale. Łącznie w ciągu dziewięciu miesięcy rozpoczęto budowę blisko 1,5 mln m kw., przy czym ponad 60% powierzchni w budowie było już zabezpieczone umowami przednajmu.

- Dane za pierwsze trzy kwartały 2026 roku pokazują rynek, na którym silny popyt spotyka się z ograniczoną dostępnością nowej powierzchni. Wzrost aktywności deweloperów jest naturalną odpowiedzią na te warunki, jednak znaczący udział projektów zabezpieczonych umowami przednajmu wskazuje, że nowa podaż w dużej mierze odpowiada na konkretne potrzeby najemców - mówi Szymon Sobiecki, analityk z Knight Frank.

Stawki czynszów ofertowych utrzymały się w III kwartale na stabilnym poziomie:

  • duże obiekty typu big-box: od 3,8 do 5,0 EUR za m kw. miesięcznie,
  • projekty logistyki miejskiej i mniejsze moduły (SBU): od 5,0 do 7,5 EUR za m kw. miesięcznie.

Mniejsza dostępność powierzchni skłania jednak właścicieli magazynów do ograniczania pakietów zachęt dla najemców, co w praktyce podnosi czynsze efektywne.

Michał Czubak
ZOBACZ KOMENTARZE (0)
StoryEditor
Biznes
13.11.2026 15:53
Salony beauty mają więcej zaległych zobowiązań. Zadłużenie sięga 54,1 mln zł
Salony beauty w Polsce mają coraz większe problemy z terminowym regulowaniem zobowiązań.Pexels

Salony fryzjerskie i kosmetyczne mają do oddania łącznie 54,1 mln zł — o 2,6 proc. więcej niż rok wcześniej. Choć liczba przedsiębiorców notowanych jako dłużnicy nieznacznie spadła, wzrosła liczba niespłaconych zobowiązań i pogorszyły się oceny wiarygodności płatniczej części firm. Trzy czwarte zadłużenia przypada na jednoosobowe działalności gospodarcze.

Z danych Krajowego Rejestru Długów wynika, że zaległości salonów fryzjerskich i kosmetycznych wzrosły z 52,8 mln zł do 54,1 mln zł. W rejestrze widnieje 3633 przedsiębiorców z tej branży, wobec 3673 przed rokiem. Jednocześnie liczba niespłaconych zobowiązań zwiększyła się z 21,5 tys. do niemal 22,8 tys., czyli o 6 proc.

Zmiana tych wskaźników pokazuje, że mniej przedsiębiorców figuruje w rejestrze jako dłużnicy, ale zaległości pozostają rozłożone na większą liczbę płatności. Jak komentuje prezes KRD Adam Łącki, sam spadek liczby dłużników nie przesądza o poprawie sytuacji finansowej całej branży. Dla salonu, który regularnie ponosi koszty lokalu, rachunków, materiałów i wynagrodzeń, nawet niewielkie opóźnienia mogą z czasem ograniczyć środki na bieżącą działalność.

Większy udział firm o obniżonej wiarygodności

Sygnały dotyczące dyscypliny płatniczej widać także w ocenach wiarygodności przedsiębiorstw. Według Analizy Wiarygodności Płatniczej KRD w ciągu roku udział firm fryzjerskich i kosmetycznych z najwyższymi ocenami (ABC) zmniejszył się z 94 proc. do 93,1 proc.

Równocześnie zwiększył się udział podmiotów z najniższymi ocenami — z 2,7 proc. do 3,2 proc. Wzrósł też odsetek firm o obniżonej wiarygodności płatniczej, z 3,3 proc. do 3,7 proc. Zdecydowana większość salonów nadal ma najwyższe oceny, ale dane wskazują na stopniowe powiększanie się grupy przedsiębiorstw, których sytuacja płatnicza budzi większe zastrzeżenia.

Stałe koszty prowadzenia salonu trzeba regulować niezależnie od liczby wizyt w danym miesiącu. Opłaty za lokal, energię czy wynagrodzenia nie zmniejszają się automatycznie w okresie słabszego popytu. W takich warunkach spadek przychodów może utrudnić zachowanie płynności i terminowe opłacanie kolejnych zobowiązań.

Jednoosobowe działalności mają 41 mln zł długu

Największą część zaległości branży generują osoby prowadzące jednoosobową działalność gospodarczą. W KRD figuruje 2976 takich przedsiębiorców, którzy łącznie mają do oddania 41 mln zł. To około 75,8 proc. całego zadłużenia salonów oraz ponad 81 proc. wszystkich dłużników z branży.

image

Salony beauty muszą uważać na automatyczną zmianę kodów PKD — na czym to polega?

Na spółki prawa handlowego przypada 13,1 mln zł zaległości. W tej grupie jest 657 podmiotów. Średnie zadłużenie przedsiębiorcy prowadzącego jednoosobową działalność wynosi 13,7 tys. zł. W przypadku pozostałych przedsiębiorstw i instytucji jest wyższe i sięga 19,9 tys. zł.

Przewaga jednoosobowych firm wśród dłużników oznacza, że problemy płatnicze dotyczą przede wszystkim najmniejszych podmiotów. Właściciele takich salonów często samodzielnie zajmują się obsługą klientów, zakupami, promocją i finansami. Ekspertka Rzetelnej Firmy Alicja Łacina wskazuje, że przy braku rezerwy finansowej kilka słabszych tygodni, nieprzewidziany wydatek lub zakup sprzętu mogą doprowadzić do opóźnień w bieżących płatnościach.

Wśród najbardziej zadłużonych przedsiębiorców z branży najwyższe zaległości ma firma z Lublina — ponad 1,25 mln zł wobec jednego wierzyciela. Kolejne miejsca zajmują przedsiębiorcy z Sosnowca, z długiem w wysokości 1,11 mln zł, oraz z Krakowa — 1,04 mln zł. W zestawieniu znajdują się również właściciel firmy z Warszawy, który zalega 524,5 tys. zł wobec pięciu wierzycieli, i przedsiębiorca z Gdańska z zadłużeniem 486,6 tys. zł wobec trzech podmiotów. Łączne zaległości dziesięciu największych dłużników wynoszą blisko 7 mln zł.

Mazowsze odpowiada za ponad jedną piątą zaległości

Największą łączną kwotę zadłużenia odnotowano w województwie mazowieckim. 694 dłużników z tego regionu ma do oddania ponad 12 mln zł, co stanowi przeszło jedną piątą zaległości całej branży.

Na drugim miejscu znajduje się Pomorze, gdzie 352 przedsiębiorców zalega z płatnościami na 6,2 mln zł. Podobną kwotę odnotowano na Śląsku: 454 dłużników ma tam nieuregulowane zobowiązania o wartości około 6,2 mln zł. Wysokie sumy dotyczą także Wielkopolski — 5,9 mln zł — oraz Małopolski, gdzie zadłużenie wynosi 4,6 mln zł.

image

Booksy zwolni około 20 proc. załogi. Firma przyspiesza wdrażanie AI

Najmniejsze łączne zaległości mają salony z województw podlaskiego (349 tys. zł), opolskiego (477 tys. zł) i świętokrzyskiego (808 tys. zł). Ranking według całkowitej wartości długu wygląda jednak inaczej niż zestawienie średniego zadłużenia przypadającego na jednego dłużnika. Pod tym względem najwyższy wynik odnotowano w województwie lubelskim — niemal 21 tys. zł. W warmińsko-mazurskim średnia wynosi 20,2 tys. zł, a w podkarpackim 18,7 tys. zł. Wysoka suma regionalnych zaległości nie musi więc oznaczać najwyższego przeciętnego obciążenia pojedynczego przedsiębiorcy.

Najwięcej zaległości wobec sektora finansowego

Ponad trzy czwarte zadłużenia salonów, czyli 40,9 mln zł, przypada na instytucje finansowe, wtórnych wierzycieli i operatorów płatności. Znaczną część tej sumy stanowią zobowiązania przejęte przez firmy i fundusze skupujące długi, przede wszystkim od podmiotów z sektora finansowego.

Poza tą grupą salonowe zaległości obejmują 4,5 mln zł wobec firm telekomunikacyjnych, 2,1 mln zł wobec dostawców energii oraz 1,7 mln zł wobec podmiotów z branży nieruchomości. Dane pokazują więc, że zadłużenie dotyczy zarówno finansowania, jak i usług oraz infrastruktury potrzebnej do prowadzenia działalności.

Szczególnie liczne są zaległe płatności wobec operatorów terminali płatniczych. KRD odnotowuje ich niemal 7,9 tys., co stanowi ponad jedną trzecią wszystkich niespłaconych zobowiązań w branży. Ich łączna wartość wynosi 2,6 mln zł, a średnia zaległość to około 330 zł.

image

Boom na salony kosmetyczne. W pół roku przybyło sześć tysięcy firm

Terminale płatnicze i telefony służą salonom do przyjmowania płatności oraz kontaktu z klientami. Jak wskazuje Alicja Łacina, zaległości wobec ich dostawców mogą być sygnałem poważnych problemów, ponieważ dotyczą usług wykorzystywanych w codziennym funkcjonowaniu firmy. Na poziomie całej branży obraz jest zróżnicowany: większość salonów ma najwyższe oceny wiarygodności, ale rosnąca liczba zobowiązań i wyższa wartość zadłużenia pokazują, że część przedsiębiorców mierzy się z narastającą presją na płynność.

ZOBACZ KOMENTARZE (0)
16. listopad 2026 14:17