W efekcie dokonanej pod koniec ubiegłego roku nowelizacji prawa, złodziejowi przyłapanemu w sklepie na kradzieży produktów wartych mniej niż 400 zł, policja może co najwyżej wypisać mandat. W obliczu prawa jest to bowiem równie niegroźne przewinienie, co np. parkowanie w niedozwolonym miejscu lub przechodzenie przez ulicę na czerwonym świetle. – Prawodawcy w żaden sposób nie zabezpieczyli obywateli przed recydywistami, a jedynie podnieśli kwotę, do jakiej złodziej mogą niemal bezkarnie kraść – podsumowuje Waldemar Nowakowski, prezes Polskiej Izby Handlu (PIH), zdaniem którego każda kradzież, niezależnie od wartości, jest przestępstwem. Jak wyliczył PIH, średniej wielkości sklep spożywczy traci rocznie na kradzieżach od kilku do kilkunastu tysięcy zł. W 2011 roku w Polsce ukradziono w sumie produkty na kwotę 5,4 mld zł, co odpowiadało 1,4 proc. całościowej sprzedaży detalicznej. Skala zjawiska rośnie w tempie kilku procent rocznie (źródło: raport „Kradzież = Przestępstwo” Fundacji Polskiego Handlu, na podstawie Global Theft Barometer 2011), ale problem ten, przynajmniej na razie, o wiele bardziej dotyka sklepy spożywcze niż drogerie.
Bezdomni, uczennice, emerytki i żony biznesmenów
Piotr Dyrwal, prowadzący drogerię Uroda na rynku w Działdowie, mówi, że nie ma żadnego kłopotu z kradzieżami. Podobnie utrzymuje Anna Rabiczko, kierowniczka Drogerii PSS w Sokółce. Fakt, że nie są to duże miasta, liczące po około 20 tys. mieszkańców, na pewno ma tu znaczenie. Jednak bardziej kluczowa jest organizacja sali sprzedaży. W Działdowie 2/3 asortymentu podają ekspedientki zza lady, a w Sokółce niewiele mniej. U pozostałych naszych rozmówców, którzy prowadzą placówki samoobsługowe (ewentualnie z wyjątkiem perfum), straty spowodowane kradzieżami stały się nieodłączną częścią handlu.
Dotkliwie odczuwa je Drogeria Europejska III, działająca na terenie Galerii Krakowskiej. Tam kradzieże są zjawiskiem nagminnym, a bywa, że policja jest wzywana do placówki kilka razy w miesiącu. Wszystkie czynniki działają tam na korzyść złodziei – drogeria jest położona w pobliżu wejścia do Galerii, więc bezczelny złodziej może po prostu chwycić coś z półki i wybiec na zewnątrz, bez obawy, że będzie niepokojony przez ochronę galerii (ta interweniuje tylko na terenie obiektu). Opisywana placówka jest ponadto bardzo duża (ponad 400 mkw. powierzchni), panuje tam spory ruch, a stałych klientów praktycznie nie ma. – Często kradzione są konkretne produkty na zamówienie, w czym przodują bezdomni. Ci akurat mają utrudnione zadanie, bo ich łatwo rozpoznać i przypilnować, ale niejednokrotnie łapaliśmy młode dziewczyny, porządnie ubrane panie w średnim wieku, a nawet emerytki – opowiada Iwona Kępa, kierowniczka placówki. Nie istnieje coś takiego jak profil złodzieja, a kradzieży może dopuścić się każdy – twierdzą zgodnie nasi rozmówcy. Jarosław Oleszczuk, właściciel drogerii Laboo w Siedlcach, na potwierdzenie tych słów opowiada, jak złapał na gorącym uczynku żonę znanego w mieście przedsiębiorcy: – Pani przeprosiła i zapłaciła za wszystkie produkty. A miesiąc później zgłosiła się do nas, gdy poszukiwaliśmy sprzedawcy do pracy...
Złodzieje wyręczają ekspedientki w pracy
W krakowskiej placówce kradzieże zdarzają się regularnie, choć jest tam monitoring, pracownik ochrony, a droższe produkty zabezpiecza się elektronicznymi czipami. Niektórzy po prostu z tego procederu żyją i nie sposób odmówić racji Waldemarowi Nowakowskiemu, według którego nowe przepisy de facto powołały zawód „złodziej”. – U nas kradną, a potem próbują od razu sprzedać towar za pół ceny na bazarze – mówi Jolanta Sobańska, kierowniczka drogerii Kama w Kaliszu. Z wyspecjalizowanymi grupami złodziejek do czynienia miał także Jarosław Oleszczuk: – Przychodzą po 2-3 osoby, jedna obstawia wejście, druga zagaduje pracownice, a trzecia kradnie drogie towary na handel. Na dniach miałem parę złodziei. Młodzi, elegancko ubrani, uśmiechnięci. W trakcie rozmowy ze sprzedawcą wystarczyła chwila nieuwagi, by chłopak schował do kieszeni wodę marki Boss za 280 zł. Chwilę jeszcze postali, porozmawiali i grzecznie wyszli. Niestety o kradzieży dowiedziałem się po fakcie, przeglądając nagrania z monitoringu – opowiada.
Kierowniczka kaliskiej drogerii także ma podobny problem: – Towar trzeba ładnie ułożyć na półce i wyrównać. Złodzieje czasem robią to za nas, więc na pierwszy rzut oka braków nie widać – mówi. Często działają tak recydywiści. Marek Łaska, właściciel Kosmeterii Markos w Orzeszu, wspomina, jak na rozprawie dwójki złodziei przyłapanych na kradzieży cieni za
300 zł, dowiedział się, że był jedną z ich kilkunastu ofiar.
Pościg zakończony w zaspie
Z rozmów z detalistami wynika, że złodzieje w drogeriach nie są tak pomysłowi jak w sklepach spożywczych. Ci drudzy mają sposoby na oszukiwanie elektronicznych wag, potrafią nosić drugą parę spodni z zawiązanymi nogawkami, a jak działają w grupie, zagradzają obsłudze drogę wózkiem lub przekazują sobie na sali sprzedaży plecak z ukradzionymi fantami. – U mnie najczęściej podchodzą do szafy z kolorówką, rozglądają się i chowają rzeczy za pazuchę – relacjonuje Artur Rogula, właściciel drogerii Elraj we Włoszczowej. Jarosław Oleszczuk opowiada, że często jest tak, że złodziej wkłada produkt do koszyka i idzie za regał, skąd wychodzi już bez produktu. Ale zdarzają się też przypadki kradzieży zuchwałych. – Raz klientka przyłapana na chowaniu produktów do kieszeni, zaczęła uciekać. Była zima, a moja pracownica, tak jak stała, w klapkach, zaczęła ja gonić. I tak przez kilka ulic, aż w końcu ją dogoniła i powaliła w zaspę, i przyciągnęła za włosy – opowiada Oleszczuk.
Kierowniczka kaliskiej drogerii narzeka z kolei na jesienno-zimową porę, gdy klientki noszą grube kurtki i płaszcze. – U nas najczęściej giną maskary i pomadki, które łatwo schować np. w rękaw. Matki z wózkami potrafią włożyć coś pod kołderkę dziecka, a potem tłumaczą się, że nie mają ręki na koszyk. Innym razem starsza pani tłumaczyła, że nie mogła znaleźć koszyka, więc na chwilę włożyła rzeczy do torby. A już była przy wyjściu – mówi Jolanta Sobańska.
Kradną miliony, kochają księżniczki
Co najczęściej ginie w drogeriach? Wcale nie wody toaletowe i perfumy, które są zazwyczaj sprzedawane zza lady, obklejane czipami antykradzieżowymi, albo lepiej pilnowane przez obsługę. Marek Łaska z Orzesza mówi, że złodzieje upodobali sobie u niego testery z szafy makijażowej oraz cienie. Dobrze „schodzą” też pudry. U Artura Roguli są to tusze od 20 zł do 50 zł i kredki po 20-30 zł popularnych marek, takich jak Maybelline, Astor i L’Oréal. Ale złodzieje bynajmniej nie mają ulubionych brandów. – Najlepiej znika to, co aktualnie jest reklamowane w telewizji. Kobiety kradną maskary po 70 zł, ale również lakiery za 2,5 zł. Co innego mężczyźni. Ci się nie rozdrabniają, celują w perfumy po 200 zł i więcej. Jak kradną to miliony, jak kochają to księżniczki – śmieje się Jarosław Oleszczuk. W kaliskiej drogerii Kama najczęściej giną drobne rzeczy – maskary po 20-30 zł, pomadki, szampony i odżywki. Ale zdarzają się też próby kradzieży wód kosmetycznych za 40-50 zł czy kremów Dr Ireny Eris za ponad 100 zł.
Iwona Kępa z Krakowa dodaje, że są takie rzeczy jak np. tusze do rzęs, które „schodzą” zawsze i w każdej ilości. – Powodzeniem cieszą się też kosmetyki do ciała, pasty do zębów, a ostatnio preparaty marki Pupa za ponad 100 zł – relacjonuje kierowniczka.
Jest 400 zł, mogło być 1000 zł
Nasza rozmówczyni z krakowskiej drogerii zauważyła, że po zmianie przepisów przybyło zuchwałych złodziei, którzy nie boją się konsekwencji przyłapania na gorącym uczynku: – Wcześniej regularnie zdarzały się przekroczenia kwoty 250 zł, więc delikwent miał rozprawę i był wpisywany do Krajowego Rejestru Karnego. Znacznie trudniej jednorazowo nakraść za 400 zł – mówi. Jarosław Oleszczuk zauważa, że nowelizacja przepisów jest podwójnie szkodliwa: – Dla okazjonalnych złodziei, często kradnących drobiazgi, ta zmiana nie ma znaczenia. Dla zawodowców, którzy zrobili sobie źródło utrzymania z kradzieży, podniesienie kwoty powoduje, że mogą wykonać mniej pracy, żeby osiągnąć taki sam rezultat, jak przed zmianą przepisów. Artur Rogula mówi wprost, że prawo pisze się w Polsce dla złodziei: – To co rząd planował wcześniej, czyli podniesienie progu do 1000 zł, to była kompletna paranoja – stwierdza.
Mimo zmian przepisów, drogerie są na razie wyraźnie mniej poszkodowane niż sklepy spożywcze, notujące nawet kilkadziesiąt tys. zł rocznych strat z tytułu kradzieży. Jarosław Oleszczuk przez złodziei traci kilka tys. zł. Iwona Kępa z Krakowa nie chce doprecyzować, o jakich kwotach mowa, ale nie są one małe. Artur Rogula pół roku po przejściu na samoobsługę doliczył się braków asortymentowych na 4 tys. zł. Mimo to, ze zmiany jest zadowolony. Statystycznie po przejściu z systemu ladowego na samoobsługę, obroty placówki rosną o ponad 1/3. Jak twierdzi Rogula, nowy sposób sprzedaży wymagał wyrobienia nowych nawyków handlowych. Jakich? O tym, jak ze złodziejami radzą sobie nasi rozmówcy, napiszemy w kolejnym numerze.
Sebastian Szczepaniak
W trzecim kwartale bieżącego roku dwie piąte Polaków kupowało przez internet kosmetyki. To druga najczęściej wybierana kategoria produktów zaraz po odzieży, obuwiu i dodatkach. Jak pokazuje raport Fulfilio, największym czynnikiem wpływającym na wybór miejsca zakupu jest cena produktu.
Jak wynika z “Barometru E-commerce Fulfilio”, wyprzedaże takie jak Black Week i Cyber Monday skłaniają do zakupów pod wpływem chwili co czwartego (25%) Polaka.
Jednocześnie 27% badanych nie zamierza robić zakupów online podczas tegorocznego Black Week. Kolejne 16% badanych chce kupić taniej konkretny, wcześniej wybrany produkt. Niewiele mniej (9%) zwraca uwagę na bezpieczeństwo i sposób dostarczenia delikatnych lub droższych produktów. 11%.
Jak wynika z raportu, 5% badanych nie planuje zakupów online podczas Black Week, ponieważ w poprzednich latach zbyt długo oczekiwało na dostawę. Kolejne 6% za powód rezygnacji uznało problemy ze zwrotem zakupionych w promocji produktów.
Cena wciąż dyktuje warunki
Największym czynnikiem wpływającym na wybór miejsca zakupu jest cena produktu (wskazuje go 50% badanych). Zaraz po niej jest niski koszt lub brak opłaty za dostawę (35%). Pewne znaczenie ma też dostępność poszukiwanego produktu (24%), zaufanie do sprzedawcy (21%) i szeroki wybór (20%).
Nieco mniejszy wpływ na decyzję konsumenta o wyborze sklepu ma krótki i jasny termin dostaw (wskazany przez 20% badanych), możliwość wyboru formy i miejsca dostawy (18%) i proste warunki zwrotu (10%). Jak zaznaczają autorzy raportu, poszczególnych kategorii nie należy sumować, ponieważ respondent mógł wskazać kilka odpowiedzi.
Młodsze roczniki napędzają e-commerce w dobie wyprzedaży
Wśród najmłodszych badanych (osób w wieku 18-24 lat) zaledwie 15% deklaruje, że nie planuje żadnych zakupów online podczas tegorocznych wyprzedaży.
Odsetek ten wynosi odpowiednio 23% i 22% w grupach wiekowych 25-34 lata i 35-44 lata. Sceptycyzm rośnie w kolejnych kohortach. W grupie 45-54 lata z zakupów rezygnuje 31% badanych, a w grupie 55 lat i więcej – 32%.
Również młodsi konsumenci częściej korzystają z promocji. Wcześniej wybrany produkt w niższej cenie zamierza kupić 23% osób w wieku 25-34 lata i 22% w grupie 35-44 lata. W grupie konsumentów powyżej 55 roku życia odsetek ten jest niższy kilkukrotnie i wynosi 9%.
W przypadku sposobu zakupu młodsi konsumenci chętniej niż starsi wybierają zakupy internetowe podczas Black Week (23% osób w wieku 25-34 lata wobec 10% w grupie powyżej 55 roku życia).
Według raportu nawyki zakupowe różnią się w podziale na płeć. Kobiety częściej skłonne są do spontanicznych zakupów (28% przyznaje, że może kupić coś niezaplanowanego, jeśli obniżka okaże się wystarczająco atrakcyjna). Wśród mężczyzn odsetek ten wynosi 22%.
Mężczyźni nieco częściej podchodzą do wyprzedaży z konkretnym planem: z promocji korzysta 17% mężczyzn wobec 16% kobiet. Większa różnica panuje w przypadku dostaw przecenionych zakupów (13% mężczyzn uważa je za czynniki skłaniające do zakupu wobec 8% kobiet).
Co dokładnie i skąd zamawiają Polacy podczas Black Week?
Jak wynika z raportu, w trzecim kwartale bieżącego roku najczęściej wybieraną grupą platform e-commerce, z której zamawiają Polacy, są polskie platformy (30,2% wskazań). Na kolejnych miejscach znalazły się C2C i recommerce (15,8%) oraz platformy azjatyckie (13,4%).
Do najczęściej kupowanych kategorii należą odzież (razem z obuwiem i dodatkami), kosmetyki i pielęgnacja oraz leki, suplementy i produkty medyczne (wybór odpowiednio: 50%, 40% i 34% konsumentów).
Współprace marek kosmetycznych z firmami spoza branży beauty przynoszą coraz bardziej nietypowe produkty. Przykładem jest kolekcja Stabilo i Kiko Milano, w której kultowe zakreślacze zamieniły się w kosmetyki do ust. To kolejny projekt wpisujący się w zjawisko określane jako novelty beauty.
Stabilo i Kiko Milano zamieniły zakreślacze w kosmetyki
Stabilo i Kiko Milano zaprezentowały 5 listopada kolekcję Lip Mark(er). Jej najważniejszym elementem są kosmetyki do ust przypominające zakreślacze Stabilo Boss Mini. Zachowano charakterystyczną prostokątną obudowę, czarną zatyczkę i ściętą końcówkę, a zamiast tuszu do papieru wewnątrz znalazł się kosmetyk.
Kolekcja obejmuje pięć odcieni: brązowy Fine Print, fiołkowy Afterthought, pomarańczowy Don’t Quote Me, czerwony On My Radar oraz fuksjowy Pink(er).
Produkty mają lekką, wodną formułę i zapewniają matowe wykończenie. Cena pojedynczego markera wynosi 12,99 euro. Kolekcja trafiła do sprzedaży m.in. we Francji, Włoszech, Hiszpanii, Niemczech i Wielkiej Brytanii, a także do wybranych kanałów internetowych Kiko Milano. Została również zaprezentowana na polskiej stronie marki.
Czy kosmetyki coraz częściej wychodzą poza tradycyjne kategorie?
Współpraca Stabilo i Kiko Milano wpisuje się w szersze zjawisko łączenia marek kosmetycznych z brandami, których podstawowa działalność nie ma związku z urodą. W takich projektach punktem wyjścia staje się rozpoznawalność partnera, charakterystyczny wygląd jego produktów lub skojarzenia, jakie wywołuje u konsumentów.
Nie zawsze chodzi przy tym o stworzenie zupełnie nowej formuły kosmetycznej. Równie istotne mogą być sposób przedstawienia produktu, jego opakowanie czy nawiązanie do przedmiotu znanego z zupełnie innej kategorii. Zakreślacz pełniący funkcję kosmetyku do ust jest właśnie takim przykładem – znany przedmiot otrzymuje nowe zastosowanie i trafia do innej grupy produktowej.
Inglot i Allegro również postawiły na nietypową współpracę
Podobny mechanizm można zaobserwować na polskim rynku. Inglot nawiązał współpracę z Allegro, przygotowując ekskluzywny, limitowany zestaw kosmetyków dostępny w ramach wspólnego projektu obu marek. Oferta została opracowana specjalnie z myślą o sprzedaży na platformie internetowej.
Zestaw obejmuje dwa produkty do makijażu ust w neutralnej kolorystyce. Pierwszym jest Velvet Define Lip Pencil w odcieniu Rosy Taupe 76, łączący funkcję konturówki i pomadki oraz wyposażony w zintegrowaną temperówkę. Drugim produktem jest Lip Volume Tinted Lip Balm w kolorze Rosy Nude 129, czyli koloryzujący balsam do ust o właściwościach nawilżających.
W tym przypadku nietypowe połączenie dotyczy nie tylko marek z różnych obszarów rynku, ale również kanału sprzedaży. Inglot przygotował ofertę ekskluzywną dla Allegro, co odróżnia ją od standardowej dystrybucji kosmetyków marki.
Czy novelty beauty pomoże markom wyróżnić ofertę?
Kolejne kolaboracje pokazują, że granice między kategoriami produktowymi stają się coraz bardziej umowne. Marki kosmetyczne sięgają po rozpoznawalne elementy świata mody, technologii, artykułów papierniczych czy branży spożywczej, tworząc produkty, które przyciągają uwagę nietypowym połączeniem dwóch znanych brandów.
Przykładem są współprace Bambino i E.Wedel, które wprowadziły limitowaną edycję produktów do mycia inspirowanych zapachami słodyczy, oraz E.Wedel i OnlyBio, które przygotowały kosmetyki pielęgnacyjne o zapachach nawiązujących do wedlowskich produktów.
Podobne działania podejmują marki zagraniczne. Glamlite wprowadziło kolekcję Pepsi x Glamlite, obejmującą m.in. kosmetyki do makijażu oraz produkty do pielęgnacji ciała, takie jak żel do mycia i peeling. Ich zapachy nawiązują do wariantów Pepsi Wild Cherry i Pepsi Vanilla.
Z kolei NeoNail wspólnie z lodziarnią Willisch stworzyło limitowany smak lodów „Rajska Przygoda”, inspirowany kolorami letniej kolekcji lakierów hybrydowych marki.
Przykłady te pokazują, że współpraca nie musi ograniczać się do stworzenia kosmetyku inspirowanego produktem partnera. Może również obejmować przeniesienie rozpoznawalnych motywów do innej kategorii lub połączenie oferty z odmiennym kanałem sprzedaży.
Dla firm takie współprace oznaczają szansę na dotarcie do nowych grup odbiorców i wykorzystanie rozpoznawalności partnera. Marka kosmetyczna może zaprezentować swoje produkty np. klientom kawiarni, a firma spoza branży beauty wejść w nową kategorię bez samodzielnego rozwijania całego portfolio.
Czy novelty beauty zmieni rynek kosmetyczny?
Rosnąca liczba współprac między markami z różnych branż może wpłynąć na rynek kosmetyczny na kilku poziomach. Po pierwsze, może zachęcić kolejne firmy do poszukiwania partnerów spoza branży beauty, poszerzając grono potencjalnych partnerów biznesowych.
Po drugie, takie kolaboracje mogą prowadzić do powstawania produktów łączących dotychczas niezwiązane ze sobą kategorie, a tym samym poszerzać ofertę rynkową.
Po trzecie, współpraca może wykraczać poza samo projektowanie produktów i obejmować również wspólną sprzedaż oraz wykorzystanie kanałów dystrybucji obu partnerów. W ten sposób novelty beauty może stać się nie tylko narzędziem promocji, ale również impulsem do poszukiwania nowych modeli biznesowych w branży kosmetycznej.
