StoryEditor
Prawo
18.01.2022 00:00

Rynek suplementów diety wymaga kontroli i zmiany przepisów [RAPORT NIK]

Kontrola NIK wykazała, że system nadzoru nad wprowadzaniem suplementów diety na rynek nie zapewnił konsumentom właściwej ochrony. Problem polega przede wszystkim na tym, że tak łatwo jest zarejestrować nowy produkt, a kontrole ciągną się latami. W latach 2017-2020 w Głównym Inspektoracie Sanitarnym złożono blisko 63 tys. powiadomień o wprowadzeniu lub zamiarze wprowadzenia do obrotu nowego suplementu diety. GIS poddał analizie zaledwie 11 proc. z nich. Najdłuższe analizy trwały od dwóch do niemal 14 lat i do dnia zakończenia kontroli NIK w maju 2021 r. wyniki badań wciąż nie były znane.

Problem w tym, że poddane weryfikacji produkty, często budzące wątpliwości GIS, mogły być przez czas kontroli dostępne na rynku. Sprzedaż takich produktów można rozpocząć z chwilą złożenia w Głównym Inspektoracie Sanitarnym powiadomienia o wprowadzeniu lub zamiarze wprowadzenia na rynek nowego suplementu. Z danych NIK wynika natomiast, że czas wyjaśniania, czy jest on bezpieczny trwa, od trzech miesięcy do ponad trzech lat. Niektóre z postępowań jasno wykazały, że badane suplementy diety nie spełniają norm i nie powinny być sprzedawane jako środki spożywcze (4 na 7 zbadanych przez NIK). 

Duża skala nieprawidłowości dotyczyła także sprzedaży internetowej. Kontrolerzy Izby zidentyfikowali w sieci suplementy diety z niedozwolonymi składnikami, które mogły stanowić zagrożenie dla zdrowia. Ich stosowanie w żywności jest niedozwolone i według GIS mogą zagrażać bezpieczeństwu konsumentów to: MK-677 - Ibutamoren, johimbina, androsta-3,5-diene-7,17- Dione, konopie włókniste, świerzbowiec właściwy, DMHA, ostarine (MK-2866), DHEA, 5-HTP (hydroksytryptofan). Zdaniem Głównego Inspektora Sanitarnego przedsiębiorcy, którzy oferowali te produkty, w większości przypadków nie dopełnili obowiązku ich zgłoszenia, wprowadzili je na rynek nielegalnie.

Przeczytaj również: Rynek suplementów diety na najwyższym poziomie w historii

Mocno wzrosła też popularności suplementów diety. W latach 2013-2015 zgłoszono w GIS w sumie od 9 do 12 tys. nowych suplementów diety (3-4 tys. rocznie). W latach 2017-2020 było to już 62 808. Wzrost popularności tych produktów nie wiąże się jednak ze wzrostem świadomości Polaków na temat tego, czym one są i czym się różnią od leków OTC, czyli sprzedawanych bez recepty.

Wyniki kontroli
W badanym przez NIK okresie, organy Państwowej Inspekcji Sanitarnej kontrolowały co roku niemal 80 proc. wytwórni suplementów diety i ok. 40 proc. hurtowni oferujących te produkty. W sumie wydano 437 decyzji nakazujących wycofanie ze sprzedaży suplementu diety, zakazujących sprzedaży bądź czasowo wstrzymujących sprzedaż. Część z tych decyzji dotyczyła różnych produktów tych samych producentów, których w tej sytuacji obejmowano wzmożonym nadzorem sanitarnym.

Kontrolerzy NIK wybrali losowo 8 rozpatrywanych już przez pracowników GIS powiadomień. Okazało się, że okres, jaki upłynął od dnia, w którym rozpoczęto weryfikację do dnia kontroli, wynosił od 851 dni do ponad 3 lat, a w jednym przypadku ponad 13 lat i 10 miesięcy. Opóźnienia dotyczyły także samego rozpoczęcia postępowania wyjaśniającego i wynosiły od 10 dni do niemal trzech lat.

Do tego w pismach zobowiązujących przedsiębiorców do przedstawienia naukowych opinii na temat sprzedawanego suplementu nie wskazywano terminu ich dostarczenia. Kontrolerzy NIK przeanalizowali 14 postępowań – w żadnym z nich nie dostarczono wymaganej opinii, w dwóch producenci zrezygnowali z wprowadzenia na rynek zgłaszanych produktów, a w pozostałych sprawach GIS nie ponaglał i nie egzekwował nałożonych na przedsiębiorców obowiązków. Przez ten czas analizowane suplementy można było legalnie kupić.

Dlaczego to tyle trwa?
Zdaniem Głównego Inspektora Sanitarnego przyczynami opóźnień w weryfikacji powiadomień były głównie: znaczący wzrost liczby powiadomień składanych przez przedsiębiorców w poszczególnych latach. W ocenie NIK najistotniejszą przyczyną opóźnień i niskiej efektywności były jednak braki kadrowe. Rozpoczęta w Państwowej Inspekcji Sanitarnej w lutym 2020 r. modyfikacja systemu informatycznego usprawniło wstępne sprawdzanie powiadomień o wprowadzeniu lub zamiarze wprowadzenia na rynek suplementów diety, ale nawet w przypadku wdrożenia pełnej informatyzacji systemu powiadamiania, co jest planowane na koniec 2023 r., niezbędne będzie zatrudnienie w GIS nowych pracowników.

Konieczna zmiany przepisów
NIK ma zastrzeżenia do kontroli rynku suplementów diety. Kolejni ministrowie zdrowia przyjmowali, że ryzyko z nim związane jest niewielkie, dlatego nie identyfikowali potencjalnych zagrożeń, a tym samym nie mogli im zapobiegać, ani ich eliminować.

O tym, że rynek suplementów diety wymaga szczególnego nadzoru, NIK przekonywała już po kontroli w 2016 r. Izb proponowała wówczas m.in. zmianę systemu notyfikacji, czyli powiadamiania Głównego Inspektora Sanitarnego przez producenta o wprowadzeniu na rynek takiego produktu lub zamiarze wprowadzenia, pobieranie opłat za notyfikację, a także stworzenie systemu ostrzegania konsumentów przed znajdującymi się na runku suplementami, które nie zostały oficjalnie zgłoszone w GIS. NIK uznała też za konieczne wydzielenie z rejestru tych suplementów diety, które są weryfikowane ze względu na wątpliwości co do ich bezpieczeństwa, proponowała również podwyższenie kar pieniężnych za wprowadzanie na rynek niebezpiecznych lub nielegalnych suplementów diety oraz za nieprzestrzeganie wymagań w zakresie m.in. reklamy i promocji.

Celem najnowszej kontroli było więc sprawdzenie, czy w latach 2017-2020 organy odpowiedzialne za nadzór nad wprowadzanymi na rynek suplementami diety, zapewniły konsumentom odpowiedni poziom bezpieczeństwa zdrowotnego. Zdaniem Izby tak się nie stało.

ZOBACZ KOMENTARZE (0)
StoryEditor
E-commerce
18.11.2026 12:37
Cło zmienia zakupy na chińskich platformach. Co to oznacza dla rynku beauty?
Cło na Temu i Shein. Jak zmienią się zakupy beauty?mat. prasowe

Zakupy na Temu, Shein i AliExpress wyraźnie straciły na popularności po wprowadzeniu unijnego cła na przesyłki o niskiej wartości spoza UE. W ciągu pierwszych czterech miesięcy liczba zamówień składanych przez użytkowników tych platform spadła o 78 proc. – wynika z danych whenUbuy. Czy nowe regulacje osłabią ten kanał sprzedaży i skierują konsumentów do innych sklepów?

W tym artykule przeczytasz:

  • Chińskie platformy tracą zamówienia
  • Co zmieni się na rynku kosmetycznym?
  • Allegro utrzymuje dotychczasowych klientów
  • Cena nadal ma znaczenie

Chińskie platformy tracą zamówienia

Wprowadzenie unijnego cła na przesyłki o niskiej wartości spoza UE przełożyło się na wyraźny spadek aktywności zakupowej na Temu, Shein i AliExpress. Z analizy whenUbuy wynika, że w pierwszych czterech miesiącach obowiązywania nowych zasad użytkownicy platform, którzy wcześniej robili tam zakupy, złożyli o 78 proc. mniej zamówień niż w analogicznym okresie rok wcześniej. Łączne wydatki tej grupy zmniejszyły się o 73 proc.

Dane pokazują również zmianę w zachowaniach osób, które nadal korzystają z chińskich serwisów. W październiku liczba zakupów na Temu, Shein i AliExpress była niższa rok do roku o 72,5 proc. Średnia wartość pojedynczego zamówienia wzrosła jednak z około 68 do 78 złotych. Jednocześnie aktywny kupujący składał przeciętnie 4,4 zamówienia miesięcznie, wobec 5,2 rok wcześniej. Jego miesięczne wydatki zmniejszyły się z 355 do 346 złotych.

W przypadku Temu zmieniła się także zawartość koszyka. W październiku średnia cena produktu była o 45 proc. wyższa niż rok wcześniej, a liczba produktów przypadających na jedno zamówienie spadła o połowę. Średnia wartość koszyka zmniejszyła się o 25 proc., a wydatki na kupującego o 7 proc.

To istotna zmiana dla platform, których popularność budowały między innymi bardzo niskie ceny i możliwość zamawiania wielu drobnych produktów w jednej przesyłce. Wśród takich zakupów znajdują się również akcesoria kosmetyczne, gadżety do makijażu, organizery, pędzle czy produkty do pielęgnacji. Cena pojedynczego przedmiotu jest często dla konsumentów jednym z głównych argumentów przemawiających za zakupem na chińskich platformach.

image

Chińskie firmy wynajęły 1 mln m kw. magazynów w Polsce. Rośnie presja na lokalny handel

Co zmieni się na rynku kosmetycznym?

Dane whenUbuy pokazują jednak skalę ograniczenia zakupów na tych platformach oraz zmianę w sposobie kompletowania zamówień. Można przypuszczać, że konsekwencje odczują także sprzedawcy oferujący produkty z segmentu beauty, szczególnie te pozycjonowane cenowo w najniższych przedziałach.

Chińskie platformy stały się dla części konsumentów miejscem zakupu niedrogich akcesoriów kosmetycznych i produktów uzupełniających codzienną pielęgnację. Ich oferta obejmuje między innymi pędzle, gąbki, kosmetyczki, opaski, lusterka, pojemniki i organizery. W przypadku takich artykułów cena i szerokość asortymentu mogą mieć duże znaczenie przy podejmowaniu decyzji zakupowej.

Wprowadzenie dodatkowych kosztów oraz ograniczenie liczby zamówień może skłaniać część klientów do poszukiwania podobnych produktów w krajowych sklepach internetowych i drogeriach. Nie musi to jednak oznaczać automatycznego przeniesienia całego popytu do lokalnych sprzedawców. Dane wskazują raczej na ograniczenie zakupów na chińskich platformach, a nie na pełne zastąpienie ich innymi kanałami.

Allegro utrzymuje dotychczasowych klientów

Jednym z ciekawszych wniosków z analizy jest zachowanie osób, które wcześniej kupowały na chińskich platformach, a jednocześnie korzystają z Allegro. Od lipca do października liczba ich miesięcznych zamówień w polskim serwisie zmieniała się w przedziale od -3,7 do +2,4 proc. rok do roku. W październiku średnia wartość koszyka wyniosła 129 złotych – tyle samo co przed rokiem.

– Największa zmiana dotyczy liczby kupujących. Osoby, które nadal korzystają z chińskich platform, zamawiają rzadziej, a miesięcznie wydają niemal tyle samo co rok wcześniej. Sprawdziliśmy też, jak ta sama grupa kupowała na Allegro. Liczba zamówień pozostała tam na podobnym poziomie – mówi Ewa Kraińska, właścicielka whenUbuy.

image

Klientki beauty uciekają z chińskich platform? Allegro zgarnia 88 proc. zamówień

Cena nadal ma znaczenie

W całej bazie whenUbuy średnia cena produktu w październiku wzrosła o 32 proc. rok do roku – z 62 do 82 złotych. Średnia wartość koszyka zwiększyła się o 9,7 proc., a wydatki na kupującego o 11 proc. W porównaniu z wrześniem odnotowano jednak spadki: cena jednostkowa była niższa o 4 proc., wartość koszyka o 5 proc., a wydatki na kupującego o 6 proc.

Zmiany te pokazują, że konsumenci nadal robią zakupy online, ale ich aktywność rozkłada się inaczej między platformami i kategoriami cenowymi. Można zauważyć, że ograniczenie zakupów na Temu, Shein i AliExpress otwiera przestrzeń dla innych kanałów sprzedaży. To, czy skorzystają na tym krajowe drogerie i sklepy internetowe, zależeć będzie między innymi od ich zdolności do zaoferowania konkurencyjnych cen, szerokiego wyboru oraz wygodnych warunków dostawy.

Aurelia Obrochta
ZOBACZ KOMENTARZE (0)
StoryEditor
Prawo
06.11.2026 17:18
Związek zawodowy zapowiada grudniowy strajk w handlu; w apelu wymieniono Rossmanna
OPZZ Konfederacja Pracy w Handlu to związek zawodowy reprezentujący osoby zatrudnione w handlu.OPZZ Konfederacja Pracy

OPZZ Konfederacja Pracy w Handlu rekomenduje pracownikom sklepów akcję od 20 do 23 grudnia 2026 r., w ostatnim tygodniu przed świętami. Związek wymienia m.in. Rossmanna oraz sieci Biedronka, Dino, Lidl, Kaufland, Aldi i Pepco. Czy polskie sieci handlowe czeka przedświąteczny paraliż?

Związek opisał akcję jako protest w całym handlu i wezwał pracowników do udziału w różnych formach sprzeciwu. Wśród rekomendowanych działań znalazły się: noszenie czarnej wstążki, wywieszenie plakatu, informowanie klientów o warunkach pracy, udostępnianie apelu oraz wykonywanie obowiązków zgodnie z przepisami BHP. Organizacja wskazuje też na możliwość skorzystania ze zwolnienia lekarskiego w razie choroby lub przemęczenia oraz oddania krwi.

Opublikowany apel nie precyzuje, czy planowane są konkretne przestoje w sklepach ani jaki miałby być ich zakres. Związek uzasadnia akcję przeciążeniem pracowników, presją czasu, wynagrodzeniami oraz problemami z przestrzeganiem zasad bezpieczeństwa. Są to zarzuty organizacji; post nie przedstawia danych pozwalających ocenić ich skalę w poszczególnych sieciach.

Rossmann na liście sieci objętych apelem

Wymienienie Rossmanna łączy zapowiedź z handlem kosmetykami i produktami higienicznymi. OPZZ Konfederacja Pracy w Handlu informuje, że działa w tej sieci oraz m.in. w Dino, Biedronce, Lidlu, Kauflandzie, Pepco i Aldi. Dołączenie do organizacji ma być możliwe przez SMS na numer wskazany w apelu; związek zapowiada przesłanie informacji i deklaracji członkowskiej.

Grudniowy termin przypada na okres przedświątecznego wzmożenia sprzedaży. Związek wiąże go z wydłużonymi godzinami otwarcia i większym obciążeniem pracą w ostatnim tygodniu przed świętami. Materiał nie podaje jednak szacunków dotyczących liczby pracowników, którzy wezmą udział w akcji, ani jej przewidywanego wpływu na funkcjonowanie sklepów.

W apelu OPZZ zapowiada, że brak dialogu z pracodawcami może doprowadzić do dalszych działań. Organizacja zachęca pracowników do kontaktu i członkostwa, argumentując, że większa liczebność związku zwiększa jego możliwości negocjacyjne. Na razie komunikat wskazuje termin akcji i rekomendowane formy udziału, ale nie określa, czy obejmie ona zakłócenia w pracy sklepów.

Czym jest OPZZ Konfederacja Pracy?

OPZZ Konfederacja Pracy w Handlu to organizacja związkowa, której priorytetem jest obrona praw i interesów pracowniczych oraz rozwój ruchu związkowego. Ułatwia dołączanie do Związku i zakładanie nowych organizacji, m.in. przez upraszczanie wewnętrznych procedur. Związek można założyć również w pełni online.

Organizacja stawia na edukację członkiń i członków, by mogli skutecznie reprezentować pracowników w swoich firmach i prowadzić merytoryczne rozmowy z pracodawcami. Rozwija działalność w miejscach, gdzie dotąd nie było związków, dociera do młodych osób, uczniów i studentów, a także interesuje się nowymi formami zatrudnienia, takimi jak praca platformowa. Współpracuje przy tym z innymi związkami, instytucjami edukacyjnymi i naukowymi oraz organizacjami społecznymi.

Redakcja zwróciła się do OPZZ Konfederacja Pracy z prośbą o komentarz.

ZOBACZ KOMENTARZE (0)
18. listopad 2026 12:42