StoryEditor
Prawo
15.10.2020 00:00

Zakaz reklamy szkodzi pacjentom i utrudnia funkcjonowanie aptek

Komisja Europejska stoi na stanowisku, że obowiązujący w Polsce zakaz reklamy jest niezgodnyz unijnym prawem i zobligowała polski rząd do usunięcia uchybień legislacyjnych tym zakresie. Polskie przepisy nie mają precedensu w krajach UE i prowadzą do szeregu negatywnych skutków społecznych – czytamy w pierwszej części raportu dotyczącego barier na polskim rynku aptecznym, autorstwa Kancelarii Tomasik Jaworski.

Przypomnijmy, że zgodnie z polskimi przepisami (art. 94a ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. – Prawo farmaceutyczne)  „Zabroniona jest reklama aptek i punktów aptecznych oraz ich działalności. Nie stanowi reklamy informacja o lokalizacji i godzinach pracy apteki lub punktu aptecznego”.

Praktyka funkcjonowania zakazu, z uwagi na brzmienie przepisu oraz literalną i rygorystyczną wykładnię przyjętą przez organy inspekcji farmaceutycznej oraz sądy administracyjne, doprowadziła do uznania
za reklamę jakiejkolwiek formy komunikacji czy pozytywnego „wyróżniania się apteki”, mogącej (choćby potencjalnie) skutkować zwiększeniem w niej sprzedaży (niezależnie od rzeczywistego celu działania apteki).W konsekwencji, odrzucono istotę funkcjonowania apteki, traktując usługi farmaceutyczne czy działania zwiększające dostęp pacjentów do leków, jako służące jedynie zwiększaniu sprzedaży. W efekcie powyższy przepis nie stanowi li tylko zakazu reklamy, lecz w praktyce jest on zakazem jakiejkolwiek komunikacji dotyczącej apteki i działań przez nią prowadzonych – czytamy w raporcie „Apteka dla pacjenta", przygotowanym przez kancelarię Tomasik Jaworski. Problemy zakazu reklamy aptek w kontekście prawa polskiego i europejskiego, oraz jego skutków dla polskich pacjentów omówione są w pierwszej  z publikowanych części raportu: „Faktyczny zakaz komunikacji na temat usług prozdrowotnych w aptekach”.

– Obowiązujący zakaz oraz praktyka administracyjno-sądowa doprowadziły do zaniechania lub znacznego ograniczenia działań prozdrowotnych, do których apteka, jako placówka zdrowia publicznego jest z istoty uprawniona, a wręcz zobowiązana. W konsekwencji zakazane jest komunikowanie czy informowanie o akcjach promujących zdrowie, akcjach profilaktycznych związanych z np. pomiarem ciśnienia czy poziomu cukru oraz opiece farmaceutycznej czy innych usługach farmaceutycznych świadczonych w aptece, np. przegląd leków przed wyjazdem na wakacje – mówi adwokat Bartłomiej Sasin, współautor raportu. – Programy te zostały zamknięte, a apteki i instytucje w nich uczestniczące ukarane. Sztandarowym przykładem tego typu skutków działania regulacji jest uniemożliwienie aptekom udziału w rządowym programie Karta Dużej Rodziny, w ramach którego rodziny wielodzietne (3 lub więcej dzieci) otrzymują zniżki na zakup szeregu towarów i usług. Sytuacja ta, naszym zdaniem, godzi w podstawowe prawa pacjenta, odbiera mu bowiem możliwość obniżania kosztów zakupu leków i korzystania z szeregu usług – dodaje Sasin.

Warto w tym kontekście wspomnieć o decyzjach inspekcji farmaceutycznej, które dotyczyły m.in.: zakazu informowania o możliwości wypożyczenia w aptece nebulizatora, władaniu przez personel apteki językiem litewskim czy angielskim, zakazu informowania o metodach płatności dostępnych w aptece (np. kartą płatniczą czy bonem) czy realizacji kart ubezpieczenia lekowego.

Podobna praktyka oraz rozwiązania prawne, w zakresie prowadzenia komunikacji z pacjentem, odbiegają od standardów europejskich. W żadnym innym państwie UE nie obowiązuje całkowity zakaz reklamy aptek.

Receptą na uzdrowienie sytuacji jest prosta. Konkretne, zawarte w raporcie rozwiązania to m.in.: wprowadzenie obowiązku informowania przez każdą aptekę o zakresie świadczonych przez nią usług czy wyeliminowanie barier ograniczających swobodę dialogu i komunikacji z pacjentem poprzez wyłączenie spod zakazu reklamy aptek aktywności realizujących funkcję apteki, jako placówki ochrony zdrowia. Dzięki temu polscy farmaceuci mogliby wspierać pacjentów w celu uzyskania najwyższej jakości i efektywności profilaktyki i leczenia.

– Jest to istotne zwłaszcza w kontekście procedowanej właśnie Ustawy o zawodzie farmaceuty, która wprowadza możliwość świadczenia opieki farmaceutycznej oraz nowych usług farmaceutycznych w tych aptekach, które się na to zdecydują. Jeśli będą chciały o tym poinformować pacjentów, wpadną pod dzisiejszą gilotynę zakazu – mówi Bartłomiej Sasin.

Czas na odpowiedź, w którym polski rząd powinien odpowiedzieć Komisji Europejskiej w sprawie naruszenia prawa wspólnotowego dotyczącego całkowitego zakazu reklamy aptek w Polsce, mija w  październiku. W przypadku braku porozumienia, sprawa zostanie skierowana do Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej.

ZOBACZ KOMENTARZE (0)
StoryEditor
E-commerce
18.11.2026 12:37
Cło zmienia zakupy na chińskich platformach. Co to oznacza dla rynku beauty?
Cło na Temu i Shein. Jak zmienią się zakupy beauty?mat. prasowe

Zakupy na Temu, Shein i AliExpress wyraźnie straciły na popularności po wprowadzeniu unijnego cła na przesyłki o niskiej wartości spoza UE. W ciągu pierwszych czterech miesięcy liczba zamówień składanych przez użytkowników tych platform spadła o 78 proc. – wynika z danych whenUbuy. Czy nowe regulacje osłabią ten kanał sprzedaży i skierują konsumentów do innych sklepów?

W tym artykule przeczytasz:

  • Chińskie platformy tracą zamówienia
  • Co zmieni się na rynku kosmetycznym?
  • Allegro utrzymuje dotychczasowych klientów
  • Cena nadal ma znaczenie

Chińskie platformy tracą zamówienia

Wprowadzenie unijnego cła na przesyłki o niskiej wartości spoza UE przełożyło się na wyraźny spadek aktywności zakupowej na Temu, Shein i AliExpress. Z analizy whenUbuy wynika, że w pierwszych czterech miesiącach obowiązywania nowych zasad użytkownicy platform, którzy wcześniej robili tam zakupy, złożyli o 78 proc. mniej zamówień niż w analogicznym okresie rok wcześniej. Łączne wydatki tej grupy zmniejszyły się o 73 proc.

Dane pokazują również zmianę w zachowaniach osób, które nadal korzystają z chińskich serwisów. W październiku liczba zakupów na Temu, Shein i AliExpress była niższa rok do roku o 72,5 proc. Średnia wartość pojedynczego zamówienia wzrosła jednak z około 68 do 78 złotych. Jednocześnie aktywny kupujący składał przeciętnie 4,4 zamówienia miesięcznie, wobec 5,2 rok wcześniej. Jego miesięczne wydatki zmniejszyły się z 355 do 346 złotych.

W przypadku Temu zmieniła się także zawartość koszyka. W październiku średnia cena produktu była o 45 proc. wyższa niż rok wcześniej, a liczba produktów przypadających na jedno zamówienie spadła o połowę. Średnia wartość koszyka zmniejszyła się o 25 proc., a wydatki na kupującego o 7 proc.

To istotna zmiana dla platform, których popularność budowały między innymi bardzo niskie ceny i możliwość zamawiania wielu drobnych produktów w jednej przesyłce. Wśród takich zakupów znajdują się również akcesoria kosmetyczne, gadżety do makijażu, organizery, pędzle czy produkty do pielęgnacji. Cena pojedynczego przedmiotu jest często dla konsumentów jednym z głównych argumentów przemawiających za zakupem na chińskich platformach.

image

Chińskie firmy wynajęły 1 mln m kw. magazynów w Polsce. Rośnie presja na lokalny handel

Co zmieni się na rynku kosmetycznym?

Dane whenUbuy pokazują jednak skalę ograniczenia zakupów na tych platformach oraz zmianę w sposobie kompletowania zamówień. Można przypuszczać, że konsekwencje odczują także sprzedawcy oferujący produkty z segmentu beauty, szczególnie te pozycjonowane cenowo w najniższych przedziałach.

Chińskie platformy stały się dla części konsumentów miejscem zakupu niedrogich akcesoriów kosmetycznych i produktów uzupełniających codzienną pielęgnację. Ich oferta obejmuje między innymi pędzle, gąbki, kosmetyczki, opaski, lusterka, pojemniki i organizery. W przypadku takich artykułów cena i szerokość asortymentu mogą mieć duże znaczenie przy podejmowaniu decyzji zakupowej.

Wprowadzenie dodatkowych kosztów oraz ograniczenie liczby zamówień może skłaniać część klientów do poszukiwania podobnych produktów w krajowych sklepach internetowych i drogeriach. Nie musi to jednak oznaczać automatycznego przeniesienia całego popytu do lokalnych sprzedawców. Dane wskazują raczej na ograniczenie zakupów na chińskich platformach, a nie na pełne zastąpienie ich innymi kanałami.

Allegro utrzymuje dotychczasowych klientów

Jednym z ciekawszych wniosków z analizy jest zachowanie osób, które wcześniej kupowały na chińskich platformach, a jednocześnie korzystają z Allegro. Od lipca do października liczba ich miesięcznych zamówień w polskim serwisie zmieniała się w przedziale od -3,7 do +2,4 proc. rok do roku. W październiku średnia wartość koszyka wyniosła 129 złotych – tyle samo co przed rokiem.

– Największa zmiana dotyczy liczby kupujących. Osoby, które nadal korzystają z chińskich platform, zamawiają rzadziej, a miesięcznie wydają niemal tyle samo co rok wcześniej. Sprawdziliśmy też, jak ta sama grupa kupowała na Allegro. Liczba zamówień pozostała tam na podobnym poziomie – mówi Ewa Kraińska, właścicielka whenUbuy.

image

Klientki beauty uciekają z chińskich platform? Allegro zgarnia 88 proc. zamówień

Cena nadal ma znaczenie

W całej bazie whenUbuy średnia cena produktu w październiku wzrosła o 32 proc. rok do roku – z 62 do 82 złotych. Średnia wartość koszyka zwiększyła się o 9,7 proc., a wydatki na kupującego o 11 proc. W porównaniu z wrześniem odnotowano jednak spadki: cena jednostkowa była niższa o 4 proc., wartość koszyka o 5 proc., a wydatki na kupującego o 6 proc.

Zmiany te pokazują, że konsumenci nadal robią zakupy online, ale ich aktywność rozkłada się inaczej między platformami i kategoriami cenowymi. Można zauważyć, że ograniczenie zakupów na Temu, Shein i AliExpress otwiera przestrzeń dla innych kanałów sprzedaży. To, czy skorzystają na tym krajowe drogerie i sklepy internetowe, zależeć będzie między innymi od ich zdolności do zaoferowania konkurencyjnych cen, szerokiego wyboru oraz wygodnych warunków dostawy.

Aurelia Obrochta
ZOBACZ KOMENTARZE (0)
StoryEditor
Prawo
06.11.2026 17:18
Związek zawodowy zapowiada grudniowy strajk w handlu; w apelu wymieniono Rossmanna
OPZZ Konfederacja Pracy w Handlu to związek zawodowy reprezentujący osoby zatrudnione w handlu.OPZZ Konfederacja Pracy

OPZZ Konfederacja Pracy w Handlu rekomenduje pracownikom sklepów akcję od 20 do 23 grudnia 2026 r., w ostatnim tygodniu przed świętami. Związek wymienia m.in. Rossmanna oraz sieci Biedronka, Dino, Lidl, Kaufland, Aldi i Pepco. Czy polskie sieci handlowe czeka przedświąteczny paraliż?

Związek opisał akcję jako protest w całym handlu i wezwał pracowników do udziału w różnych formach sprzeciwu. Wśród rekomendowanych działań znalazły się: noszenie czarnej wstążki, wywieszenie plakatu, informowanie klientów o warunkach pracy, udostępnianie apelu oraz wykonywanie obowiązków zgodnie z przepisami BHP. Organizacja wskazuje też na możliwość skorzystania ze zwolnienia lekarskiego w razie choroby lub przemęczenia oraz oddania krwi.

Opublikowany apel nie precyzuje, czy planowane są konkretne przestoje w sklepach ani jaki miałby być ich zakres. Związek uzasadnia akcję przeciążeniem pracowników, presją czasu, wynagrodzeniami oraz problemami z przestrzeganiem zasad bezpieczeństwa. Są to zarzuty organizacji; post nie przedstawia danych pozwalających ocenić ich skalę w poszczególnych sieciach.

Rossmann na liście sieci objętych apelem

Wymienienie Rossmanna łączy zapowiedź z handlem kosmetykami i produktami higienicznymi. OPZZ Konfederacja Pracy w Handlu informuje, że działa w tej sieci oraz m.in. w Dino, Biedronce, Lidlu, Kauflandzie, Pepco i Aldi. Dołączenie do organizacji ma być możliwe przez SMS na numer wskazany w apelu; związek zapowiada przesłanie informacji i deklaracji członkowskiej.

Grudniowy termin przypada na okres przedświątecznego wzmożenia sprzedaży. Związek wiąże go z wydłużonymi godzinami otwarcia i większym obciążeniem pracą w ostatnim tygodniu przed świętami. Materiał nie podaje jednak szacunków dotyczących liczby pracowników, którzy wezmą udział w akcji, ani jej przewidywanego wpływu na funkcjonowanie sklepów.

W apelu OPZZ zapowiada, że brak dialogu z pracodawcami może doprowadzić do dalszych działań. Organizacja zachęca pracowników do kontaktu i członkostwa, argumentując, że większa liczebność związku zwiększa jego możliwości negocjacyjne. Na razie komunikat wskazuje termin akcji i rekomendowane formy udziału, ale nie określa, czy obejmie ona zakłócenia w pracy sklepów.

Czym jest OPZZ Konfederacja Pracy?

OPZZ Konfederacja Pracy w Handlu to organizacja związkowa, której priorytetem jest obrona praw i interesów pracowniczych oraz rozwój ruchu związkowego. Ułatwia dołączanie do Związku i zakładanie nowych organizacji, m.in. przez upraszczanie wewnętrznych procedur. Związek można założyć również w pełni online.

Organizacja stawia na edukację członkiń i członków, by mogli skutecznie reprezentować pracowników w swoich firmach i prowadzić merytoryczne rozmowy z pracodawcami. Rozwija działalność w miejscach, gdzie dotąd nie było związków, dociera do młodych osób, uczniów i studentów, a także interesuje się nowymi formami zatrudnienia, takimi jak praca platformowa. Współpracuje przy tym z innymi związkami, instytucjami edukacyjnymi i naukowymi oraz organizacjami społecznymi.

Redakcja zwróciła się do OPZZ Konfederacja Pracy z prośbą o komentarz.

ZOBACZ KOMENTARZE (0)
18. listopad 2026 22:50