StoryEditor
Rynek i trendy
01.09.2022 00:00

Spada znaczenie jakości produktów, promocje na pierwszym miejscu

Konsumenci coraz częściej wybierają tańsze zamienniki produktów, racjonalizują wydatki i ograniczają zakupy – wynika z najnowszego badania Strategy&. Zdaniem autorów raportu firmy muszą w związku z tym krytycznie spojrzeć na swoje dotychczasowe strategie i działania.

W związku z niepewną sytuacją gospodarczą, galopującą inflacją i wzrostem cen konsumenci coraz staranniej planują swoje wydatki i ograniczają zakupy. Gros budżetu domowego pochłaniają wydatki na zakupy pierwszej potrzeby, żywność (78 proc.), artykuły zdrowotne  i pielęgnacyjne (59 proc.), odzież i obuwie (50 proc.). Natomiast ograniczane są wydatki na produkty związane ze stylem życia – wyjścia do restauracji, produkty i usługi sportowe, rozrywka i media. Tak wynika z najnowszego raportu Strategy& „Skromniej i mniej, czyli życie polskiego konsumenta. Transformacja konsumentów w Polsce 2022”.

Polacy patrzą w przyszłość z niepokojem, ponieważ większość rodzin nie jest zabezpieczona finansowo na czas kryzysu, nie mają oszczędności. 57 proc. polskiego społeczeństwa ocenia stan swoich oszczędności gorzej w porównaniu do lat poprzednich.

57 proc. Polaków wskazuje, że obecna sytuacja gospodarcza już wpłynęła negatywnie na ich oszczędności

67 proc. Polaków spodziewa się wzrostu wydatków swoich gospodarstw domowych w najbliższych miesiącach

25 proc.  Polaków obawia się o pracę swoją i swoich bliskich

47 proc. Polaków obawia się tego, co przyniesie przyszłość  

Dla polskich konsumentów głównymi kryteriami wyboru produktów zawsze były cena, jakość produktu i promocje. Obecnie widać wyraźną zmianę odnoszącą się do jakości produktów – spada znaczenie tego czynnika, a jeszcze bardziej rośnie znaczenie promocji. Niepokojącym trendem jest bardzo duży spadek znaczenia ekologiczności produktu oraz sposobu jego produkcji.

Patrząc na to pod względem kanałów sprzedaży – w kanałach tradycyjnych dużo większą rolę odgrywa czynnik promocji, natomiast w kanałach cyfrowych bardziej istotna jest znajomość marki – co wiąże się z kwestiami zaufania i bezpieczeństwa – podają autorzy raportu.

Jak podkreśla Krzysztof Badowski, partner zarządzający Strategy& w Polsce, przez ostatnie lata wiele przedsiębiorstw w Polsce znajdowało się na stałej, dynamicznej trajektorii wzrostowej i mniejszą uwagę firmy przykładały do strony kosztowej skupiając się na wzroście i rozwoju.

– I nagle firmy znalazły się w sytuacji, gdzie praktycznie wszystkie pozycje kosztowe zaczęły drastycznie rosnąć. Koszty pracy, energia, paliwa, surowce. COVID i wojna w Ukrainie miały do tego potężną kontrybucję, choć nie są jedynymi czynnikami, które przyczyniają się do silnych presji inflacyjnych. Jednocześnie sytuacja makro zmusiła konsumentów do racjonalizacji wydatków i ograniczenia zakupów. Widać też już wyraźnie symptomy „downtradingu”, czyli wybierania przez konsumentów tańszych “zamienników” preferowanych wcześniej produktów – komentuje Krzysztof Badowski.

– Ciężko w najbliższych miesiącach oczekiwać odwrócenia tych trendów. Takie nastroje konsumentów sprawiają, że firmy muszą krytycznie spojrzeć na swoją działalność. Optymalizacja kosztów, uelastycznienie łańcuchów dostaw, znalezienie „planów B” w ramach struktury dostawców, rozważenie opcji nearshoringowych, wykorzystanie danych w celu lepszego zrozumienia i dotarcia do konsumenta oraz przemyślane zabiegi cenowe i promocyjne stają się absolutnym priorytetem – podkreśla szef Strategy& w Polsce.

Czytaj także: Polacy boją się kryzysu. Zmieniają swoje zwyczaje zakupowe 

ZOBACZ KOMENTARZE (0)
StoryEditor
Rynek i trendy
25.02.2026 10:17
Blindboxy kosmetyczne – szanse, zagrożenia, kontrowersje
Shutterstock

Fenomen blindboxów – czyli produktów sprzedawanych w zamkniętym, nieprzezroczystym opakowaniu, bez ujawnienia konkretnej zawartości – stał się jednym z najbardziej dynamicznych trendów ostatnich lat w sektorze dóbr konsumenckich. Model ten, obecny wcześniej w kolekcjonerskich kartach czy zabawkach, został przeskalowany przez marki globalne i platformy e-commerce. Szczególną popularność zdobył dzięki azjatyckim brandom, takim jak Pop Mart, które przekształciły sprzedaż figurek w doświadczenie oparte na emocji, niedoborze i społecznej ekspozycji w mediach społecznościowych.

Blindbox opiera się na kontrolowanej niepewności. Konsumentka kupuje produkt, którego wariant pozostaje nieznany do momentu otwarcia opakowania. W praktyce oznacza to wprowadzenie do procesu zakupowego elementu losowości, zbliżonego strukturalnie do mechanizmów znanych z gier losowych. W wersji cyfrowej analogiczny model funkcjonował wcześniej jako tzw. loot boxy w branży gamingowej, m.in. w grach takich jak FIFA Ultimate Team, gdzie gracze kupowali paczki kart bez wiedzy o ich zawartości.

Psychologicznie blindbox aktywuje kilka silnych mechanizmów behawioralnych. Pierwszym jest efekt zmiennego wzmocnienia (variable ratio reinforcement), opisany w badaniach nad warunkowaniem instrumentalnym. Nagroda – czyli trafienie rzadkiego wariantu – pojawia się nieregularnie, co wzmacnia powtarzalność zachowania zakupowego. To ten sam schemat, który odpowiada za wysoką angażowalność automatów hazardowych. Konsumentka nie kupuje wyłącznie produktu – kupuje szansę.

Zmienne wzmocnienie (Variable Ratio Reinforcement)

Mechanizm oparty na losowej nagrodzie (np. blindbox, loot box, niespodzianka w paczce).

Zalety biznesowe

1. Wysoka powtarzalność zakupów
Model variable ratio jest jednym z najsilniejszych mechanizmów utrwalania zachowań konsumenckich.

2. Zwiększenie LTV (Customer Lifetime Value)
Klientka nie kupuje jednego produktu, lecz wielokrotne „szanse”.

3. Wzrost średniej wartości koszyka
Kolekcjonerskość i dążenie do „trafienia rzadkiego wariantu” zwiększa częstotliwość i wolumen zakupów.

4. Silne zaangażowanie emocjonalne
Moment unboxingu generuje dopaminową gratyfikację i content marketingowy (UGC).

5. Możliwość monetyzacji wariantów bez zwiększania kosztu produkcji
Różnicowanie rzadkości zamiast funkcjonalności.

Wady i ryzyka biznesowe

1. Oskarżenia o quasi-hazardowy charakter modelu
Mechanizm jest strukturalnie analogiczny do gier losowych — szczególnie kontrowersyjny przy młodszych odbiorczyniach.

2. Ryzyko regulacyjne
W niektórych krajach loot boxy podlegają analizie prawnej jako forma hazardu. Analogiczne interpretacje mogą dotyczyć produktów fizycznych.

3. Krótkoterminowa monetyzacja kosztem lojalności
Model może wzmacniać impulsywność zamiast przywiązania do wartości marki.

4. Zjawisko zmęczenia (reward fatigue)
Jeśli „nagrody” są zbyt przewidywalne lub mało atrakcyjne, efekt szybko wygasa.

5. Negatywne postrzeganie etyczne
Środowiska marketingowe i konsumenckie krytykują wykorzystywanie podatności poznawczej.

Drugim mechanizmem jest efekt niedoboru (scarcity effect). Seria limitowana, ukryte „rare” lub „secret edition” oraz komunikacja o ograniczonej dostępności wzmacniają percepcję wartości. Dodatkowo działa tu FOMO (fear of missing out) – lęk przed utratą okazji lub wykluczeniem z trendu społecznego. W środowiskach kolekcjonerskich presja ta bywa dodatkowo wzmacniana przez społeczności online, unboxingi i rynek wtórny.

Efekt niedoboru (Scarcity Effect)

Mechanizm polega na komunikowaniu ograniczonej dostępności produktu (limitowana edycja, czasowa oferta, „ostatnie sztuki”, drop).

Zalety biznesowe

1. Wzrost konwersji sprzedaży
Ograniczona dostępność redukuje zwlekanie z decyzją zakupową (eliminacja efektu odkładania). Skraca ścieżkę decyzyjną i zwiększa wskaźnik CR.

2. Możliwość utrzymania wyższej marży
Produkty limitowane są mniej podatne na presję cenową i porównywalność. Uzasadniają premium pricing bez konieczności zmiany funkcjonalności.

3. Zwiększenie perceived value
Niedobór podnosi postrzeganą wartość symboliczną (rarytas, ekskluzywność, przynależność do grupy).

4. Lepsze zarządzanie zapasem i cash flow
Modele dropowe (np. limitowane kolekcje) pozwalają kontrolować wolumen produkcji i ograniczać nadwyżki magazynowe.

5. Wzrost buzz marketingu i organicznego zasięgu
Dropy generują wydarzeniowość i content w social media.

Wady i ryzyka biznesowe

1. Ryzyko utraty zaufania (jeśli niedobór jest sztuczny)
Jeżeli konsumentki odkryją, że „limitowana” seria jest regularnie wznawiana, następuje erozja wiarygodności marki.

2. Frustracja zakupowa i efekt wykluczenia
Zbyt restrykcyjna dostępność może generować negatywne emocje i odpływ do konkurencji.

3. Uzależnienie sprzedaży od taktyk presji
Marka może stać się „zakładnikiem” modelu dropowego i mieć trudność w sprzedaży stałej oferty.

4. Wzrost rynku wtórnego (reselling)
Marża trafia do pośredników, nie do producenta.

5. Potencjalne ryzyko regulacyjne
W niektórych jurysdykcjach komunikaty o fałszywym niedoborze mogą być uznane za wprowadzające w błąd.

Kolejnym czynnikiem jest tzw. efekt dopaminowy związany z antycypacją nagrody. Badania neurobiologiczne wskazują, że oczekiwanie na potencjalną gratyfikację może aktywować układ nagrody silniej niż sama nagroda. Moment otwierania opakowania – często dokumentowany i publikowany – staje się mikro-wydarzeniem emocjonalnym. Marka sprzedaje zatem nie tylko obiekt, lecz także performatywne doświadczenie.

Blindboxy wykorzystują również mechanizmy kolekcjonerskie oparte na zasadzie kompletności (completion bias). Seria obejmująca 6–12 wariantów generuje naturalną tendencję do „domknięcia zestawu”. Brak jednego elementu w kolekcji tworzy poznawcze napięcie, które motywuje do kolejnych zakupów. Model ten zwiększa średnią wartość koszyka i częstotliwość transakcji bez konieczności rozszerzania portfolio produktowego.

image

Kosmetyczne Labubu? Błyszczyki Everybody London w blind boxach w Rossmannie

Jednocześnie zjawisko to budzi rosnącą krytykę w środowiskach marketerskich i regulacyjnych. Główny zarzut dotyczy etycznej granicy między gamifikacją a quasi-hazardem. W przypadku produktów kierowanych do nieletnich pojawia się pytanie o świadomą zgodę i zdolność oceny ryzyka. Dyskusje wokół regulacji loot boxów w Unii Europejskiej czy debaty parlamentarne w krajach takich jak Belgia wskazują, że model sprzedaży oparty na niejawnej losowości bywa traktowany jako forma monetyzacji wykorzystująca podatność poznawczą młodszych odbiorczyń i odbiorców.

Krytyka dotyczy także przejrzystości cenowej i wartości użytkowej. Konsumentka nie ma możliwości porównania wariantów przed zakupem, co zaburza klasyczny model racjonalnej decyzji zakupowej. W praktyce wartość percepcyjna opiera się na prawdopodobieństwie trafienia „najlepszego” wariantu, a nie na obiektywnej funkcjonalności produktu. Dla części ekspertek marketingu oznacza to przesunięcie ciężaru z budowania długofalowej lojalności na krótkoterminową ekscytację.

Ostatecznie fenomen blindboxów jest ilustracją szerszego trendu: komodyfikacji doświadczenia i emocji w gospodarce uwagi. Model ten jest skuteczny, ponieważ integruje mechanizmy behawioralne, społeczne i cyfrowe w jednym punkcie styku z marką. Jednocześnie jego ekspansja prowokuje pytania o odpowiedzialność biznesową, transparentność oraz granice etycznej perswazji. To napięcie między efektywnością a odpowiedzialnością będzie prawdopodobnie definiować dalszy rozwój tego segmentu rynku.

ZOBACZ KOMENTARZE (0)
StoryEditor
Producenci
24.02.2026 13:06
Biowen podaje wyniki za 2025 i potwierdza: produkcja suplementów diety jest w fazie wzrostu
Prognozy dla rynku suplementów diety na 2026 rok i kolejne lata wskazują na dalszy wzrost sektorashutterstock

Biowen, polski producent suplementów diety, zakończył 2025 rok z wysokim, 212-procentowym wzrostem sprzedaży rok do roku. Wynik ten został osiągnięty na rynku, którego wartość – według analiz branżowych – może w 2026 roku przekroczyć 9 mld zł i który znajduje się w fazie rosnącej konkurencji oraz selekcji producentów.

Kontrola jakości – fundamentem rozwoju

Biowen, producent suplementów diety z Białegostoku, od początku działalności rozwija się w oparciu o własne procesy produkcyjne oraz rozbudowany system kontroli jakości. Produkcja realizowana in-house pozwala firmie nadzorować kolejne etapy – od opracowania receptur przez kapsułkowanie, po pakowanie i badania gotowych produktów w niezależnych laboratoriach. 

To podejście, jak podkreśla zarząd spółki, znalazło bezpośrednie odzwierciedlenie w wynikach osiągniętych w 2025 roku. 

Zakończyliśmy rok z 212-procentowym wzrostem sprzedaży, co traktujemy nie jako jednorazowy sukces, ale jako efekt konsekwentnie realizowanej strategii. Od początku budujemy firmę w oparciu o jakość, procesy i odpowiedzialne skalowanie. Dla nas to potwierdzenie, że długofalowe inwestycje w rozwój i kontrolę jakości przekładają się na realne efekty biznesowe oraz zaufanie klientów – mówi Izabela Wojciuk, współzałożycielka Biowen.

image

Raport In-Pulse: Polacy kupują leki przy okazji zakupów spożywczych

Rynek w fazie wzrostu i rosnącej selekcji

Osiągnięte przez Biowen wyniki wpisują się w szerszy kontekst rynku suplementów diety w Polsce, który od kilku lat pozostaje w fazie stabilnego wzrostu. Segment ten rozwija się dzięki rosnącej świadomości zdrowotnej konsumentów oraz większemu znaczeniu profilaktyki, a zgodnie z analizami branżowymi jego wartość może w 2026 roku przekroczyć 9 mld zł. Jednocześnie jest to rynek silnie rozdrobniony, z dużą liczbą firm konkurujących w zbliżonych kategoriach produktowych. 

Z raportu Dietary Supplements Market in Poland 2025–2030 przygotowanego przez PMR Market Experts wynika, że sektor utrzyma wzrost również w kolejnych latach, przy rosnącym znaczeniu jakości produktów, transparentności składu oraz sprzedaży online. Analiza Poland Dietary Supplements Market opracowana przez Grand View Research zakłada, że w latach 2025–2030 rynek będzie rósł w średnim tempie około 10 proc. rocznie, natomiast raport Dietary Supplements in Poland autorstwa Euromonitor International wskazuje, że przewagi konkurencyjne będą coraz częściej budowane przez firmy zdolne do utrzymania jakości, kontroli procesów i wiarygodności operacyjnej.

image

OTC i suplementy diety w koszykach zakupowych Polaków – analiza trendów

Polskie marki wobec prognoz rynkowych

Prognozy dla rynku suplementów diety na 2026 rok i kolejne lata wskazują na dalszy wzrost sektora, przy jednoczesnym wzroście wymagań wobec producentów. W takiej rzeczywistości kluczowe znaczenie zyskują nie tylko skala działalności, lecz przede wszystkim zdolność do długofalowego zarządzania jakością, procesami i zaufaniem konsumentów.

Przykład Biowen pokazuje, że polska marka, rozwijana konsekwentnie i w oparciu o solidne fundamenty operacyjne, może skutecznie budować pozycję rynkową także w dojrzałym segmencie rynku zdrowia. To model rozwoju, który wpisuje się w kierunek zmian obserwowanych w całej branży i może stanowić punkt odniesienia dla kolejnych etapów jej profesjonalizacji – podkreślają przedstawiciele marki.

Marzena Szulc
ZOBACZ KOMENTARZE (0)
25. luty 2026 10:26