Nowe przepisy wprowadzają zharmonizowany model powództwa przedstawicielskiego we wszystkich państwach członkowskich, który gwarantuje konsumentom dobrą ochronę przed masowymi krzywdami, zapewniając jednocześnie odpowiednie zabezpieczenia w celu uniknięcia nadużyć sądowych.
Wszystkie państwa członkowskie muszą wprowadzić co najmniej jeden skuteczny mechanizm proceduralny, który umożliwia uprawnionym podmiotom (np. organizacjom konsumenckim lub organom publicznym) wnoszenie pozwów do sądu w celu wydania nakazu sądowego (wstrzymanie lub zakazanie) lub zadośćuczynienia (odszkodowanie). Przepisy te mają na celu poprawę funkcjonowania rynku wewnętrznego poprzez zaprzestanie nielegalnych praktyk i ułatwienie konsumentom dostępu do wymiaru sprawiedliwości.
Więcej praw konsumentów i zabezpieczeń dla przedsiębiorców
Europejski model pozwów zbiorowych pozwoli jedynie uprawnionym podmiotom, takim jak organizacje konsumenckie, na reprezentowanie grup konsumentów i wnoszenie pozwów do sądu zamiast kancelarii prawnych.
Aby móc wnosić pozwy transgraniczne do sądu, uprawnione podmioty będą musiały spełniać te same kryteria w całej UE. Będą musieli udowodnić, że mają pewien stopień stabilności, potrafią zademonstrować swoją publiczną aktywność i są organizacją non-profit. W przypadku powództw krajowych podmioty będą musiały spełniać kryteria określone w przepisach krajowych.
Przepisy wprowadzają również silne zabezpieczenia przed nieuczciwymi procesami sądowymi, stosując zasadę „płaci przegrany”, która gwarantuje, że strona pokonana pokryje koszty postępowania strony wygrywającej.
Aby dodatkowo zapobiec nadużywaniu powództw przedstawicielskich, należy unikać odszkodowań o charakterze karnym. Kwalifikowane podmioty powinny również ustanowić procedury w celu uniknięcia konfliktu interesów i wpływów zewnętrznych, a mianowicie, jeśli są finansowane przez stronę trzecią.
Powództwa zbiorowe można wytoczyć przeciwko handlowcom, jeśli rzekomo naruszyli prawo UE w wielu dziedzinach, takich jak ochrona danych, podróże i turystyka, usługi finansowe, energia i telekomunikacja.
Wreszcie dyrektywa obejmuje również naruszenia, które ustały przed wniesieniem lub zakończeniem powództwa przedstawicielskiego, ponieważ praktyka ta może nadal wymagać zakazu, aby zapobiec jej ponownemu wystąpieniu.
Sprawozdawca Geoffroy Didier (PPE, Francja) powiedział: - Dzięki tej nowej dyrektywie znaleźliśmy równowagę między większą ochroną konsumentów a zapewnieniem firmom pewności prawnej, której potrzebują. W czasie, gdy Europa przechodzi ciężką próbę, UE dowiodła, że może realizować nowe realia i dostosowywać się do nich, lepiej chronić swoich obywateli i oferować im nowe konkretne prawa w odpowiedzi na globalizację i jej ekscesy.
Dyrektywa wejdzie w życie 20 dni po jej opublikowaniu w Dzienniku Urzędowym UE. Następnie państwa członkowskie będą miały 24 miesiące na transpozycję dyrektywy do prawa krajowego i dodatkowe sześć miesięcy na jej stosowanie. Nowe zasady będą miały zastosowanie do powództw przedstawicielskich wniesionych w dniu złożenia wniosku lub po tej dacie.
Przedstawiona w kwietniu 2018 r. Przez Komisję Europejską dyrektywa w sprawie działań przedstawicielskich została uzgodniona przez negocjatorów PE i ministrów UE w czerwcu 2020 r. Ustawa, będąca częścią Nowego Ładu dla Konsumentów, jest odpowiedzią na ostatnią serię skandali związanych z łamaniem praw konsumentów przez międzynarodowe firmy. W niektórych państwach członkowskich konsumenci mogą już wnosić powództwa zbiorowe do sądów, ale teraz ta opcja będzie dostępna we wszystkich krajach UE.
