W krajach UE najczęściej podrabianymi towarami są urania, buty, kosmetyki i zabawki. Dla firm prowadzących legalną działalność w tych sektorach oznacza to stratę aż 16 mld euro rocznej sprzedaży, a w konsekwencji eliminację prawie 200 tys. miejsc pracy dla całej gospodarki. Ustalenia te pochodzą z badania opublikowanego dziś przez Urząd Unii Europejskiej ds. Własności Intelektualnej (EUIPO).
W badaniu opierającym się na danych z lat 2018-2021 stwierdzono, że podróbki generują największe starty dla przemysłu obuwniczego i odzieżowego. Wynoszą one 12 mld euro. Już na drugim miejscu jest jednak sektor kosmetyczny ze startami 3 mld euro, a dopiero potem zabawkarski (1 mld euro).
Jednak procentowo to sektor zabawkarski jest tym najbardziej dotkniętym podróbkami, a kosmetyczny poniósł najmniejsze straty. Sprawozdanie EUIPO wykazało, że dla legalnie działających producentów kosmetyków w UE wynoszą one mniej niż 5 proc. całkowitej sprzedaży. Najbardziej pod względem wartości bezwzględnych ucierpiał francuski przemysł kosmetyczny, odnotowując straty w sprzedaży w wysokości 800 mln euro rocznie.
Oprócz strat pieniężnych i wpływu na rynek pracy, w sprawozdaniu zauważono, że podrabianie produktów, w szczególności w sektorach kosmetyków i zabawek, może stanowić poważne zagrożenie dla zdrowia i bezpieczeństwa konsumentów. Jak wynika z oceny zagrożeń przestępczością przeciwko własności intelektualnej przeprowadzonej przez EUIPO w 2022 r., takie potencjalnie szkodliwe produkty stanowią 15 proc. podrobionych artykułów przechwyconych na granicach zewnętrznych UE.
Przeprowadzone przez EUIPO badanie tendencji sprzedaży w tych trzech sektorach uwypukla skalę wpływu podrabiania towarów na legalnie działające przedsiębiorstwa, które są dotknięte spadkiem sprzedaży, czego bezpośrednim rezultatem jest zmniejszenie liczby zatrudnianych osób. W Polsce jest to liczba 18 244 łącznie dla sektorów odzieżowego, kosmetycznego i zabawek. Sam sektor kosmetyczny w całej Unii Europejskiej oferuje o 32 tys. miejsca pracy mniej.
João Negrão, dyrektor wykonawczy EUIPO, stwierdził:
Tymczasem zgodnie z badaniem opinii publicznej w kwestii własności intelektualnej przeprowadzonym przez EUIPO w czerwcu 2023 r. jedna trzecia Europejczyków uważa, że kupowanie podróbek jest dopuszczalne, jeśli cena oryginalnego produktu jest zbyt wysoka. Odsetek ten wzrasta do 50 proc. w przypadku młodych ludzi. W badaniu uwzględniono odsetek osób w każdym kraju, które przyznają się do kupowania towarów podrobionych, niezależnie od tego, czy wprowadzono je w błąd, czy umyślnie kupiły towar podrobiony.
