StoryEditor
Rynek i trendy
01.02.2024 09:53

Rośnie liczba kradzieży w sklepach. Zarówno drobnych, jak i kwalifikowanych jako przestępstwo

Łupem drobnych przestępców często padają towary luksusowe, takie jak perfumy / Shutterstock
W 2023 r. odnotowano niemal 279 tys. drobnych kradzieży, kwalifikowanych jako wykroczenie. To o niemal 17 proc. więcej niż rok wcześniej. Natomiast tych poważniejszych, na kwotę przekraczającą najpierw 500, a po zmianie przepisów 800 zł, czyli uznawanych za przestępstwo było ponad 40 tys. (wzrost o ponad 20 proc.) – wynika z danych Komendy Głównej Policji. Eksperci uważają, że w tym roku sytuacja raczej się nie poprawi. Powody to wciąż rosnące ceny, ubożenia społeczeństwa oraz działalności wyspecjalizowanych grup przestępczych.

Wzrost liczby kradzieży sklepowych to trend, który utrzymał się także w 2023 r. Z najnowszych danych Komendy Głównej Policji (KGP) wynika, że liczba przestępstw kradzieży wzrosła r/r. o 22,2 proc. i przekroczyła 40 tys. To przypadki, gdy skradziony został towar o wartości do 500 zł. Jednak w październiku 2023 r. podniesiono ten pułap do 800 zł. Z kolei wykroczeń czy kradzieży towarów poniżej tego poziomu było w 2023 r. niemal 279 tys. To o 16,9 proc. więcej niż rok wcześniej.

 

Prof. Jadwiga Mazur z Wyższej Szkoły Bezpieczeństwa mówi:

Przestępstw kradzieży dokonują zarówno drobni sprawcy, jak i grupy zorganizowane. Te ostatnie bardziej zainteresowane są przedmiotami, które są traktowane jako luksusowe. Dotyczy to ubrań, perfum i sprzętu elektronicznego.

Eksperci zgodnie podkreślają, że walka z tym zjawiskiem jest o tyle trudna, iż państwo jest dość bierne. Dodatkowo podniesienie kwoty, od której kradzież jest przestępstwem, zdecydowanie nie pomogło, a wręcz wywołało przeciwny efekt. Jedni kradną bowiem z chęci zarobku, ale są też tacy, których do takiej działalności popycha brak wystarczających środków na utrzymanie się.

Maciej Wróblewski, wykładowca Wyższej Szkoły Bezpieczeństwa, podinspektor policji w stanie spoczynku uważa, że są trzy grupy osób dokonujących tzw. kradzieży sklepowych:

Największa obejmuje ludzi o najniższym statusie materialnym, którzy dopuszczają się takich czynów z pobudek czysto egzystencjalnych. Drugą grupę stanowią drobni przestępcy kradnący towary luksusowe, np. perfumy czy mniejszy sprzęt elektroniczny, a trzecią tworzą kleptomani oraz nastolatkowie chcący popisać się przed rówieśnikami.

Nie można nie zauważyć, że również inflacja jest jednym z powodów popychających Polaków do kradzieży, podobnie jak i będące jej efektem ubożenie społeczeństwa. Na większe przyzwolenie na kradzieże składa się też kilka innych czynników – od braku poczucia bezpieczeństwa ekonomicznego po niepewność jutra. W efekcie skala zjawiska rośnie i nic nie wskazuje, by to miało się zmienić.

Prof. Robert Socha komentuje:

Dane dotyczą tylko zgłoszonych przypadków kradzieży, ale skala jest znacznie większa. Sieci handlowe zazwyczaj nie ujawniają informacji na temat kradzieży. Wynika to m.in. z obawy, iż wizerunek sklepu, w którym łatwo można coś ukraść, mógłby zachęcić kolejne osoby do takich czynów. Ubożejące polskie społeczeństwo chce nadal żyć na takim poziomie jak przed inflacją. Niestety brak finansów powoduje, że niektórzy zaczynają kraść, aby utrzymać wcześniejszy poziom życia.

Według różnych szacunków, obecnie tylko 10 proc. kradzieży (przestępstw i wykroczeń łącznie) jest ujawnianych, o czym informuje Robert Biegaj, ekspert rynku retailowego z Grupy Offerista:

Jeśli rzeczywiście tak jest, to liczba przestępstw kradzieży nie przekracza wcale 40 tysięcy, a jest sporo większa. A to już milionowe straty dla handlu. I tutaj trzeba sobie jasno powiedzieć, że są one oczywiście przerzucane na uczciwych konsumentów, bo innego mechanizmu w tej kwestii nie ma. Sieci handlowe nie mogą przecież dopłacać do interesu.

Policja podaje, że najczęściej występujące kwoty kradzieży w przestępstwach stwierdzonych w 2023 roku to 600 zł – 579 stwierdzonych tego typu czynów. W przypadku kwoty 520 zł stwierdzono 507 przypadków, z kolei 391 zdarzeń dotyczyło kradzieży o wartości 550 zł. Dla kwoty 540 zł ujawniono 389 tego typu kwestii, a dla 640 zł było ich 307. Widać więc, że są to wciąż kwoty poniżej 800 zł, choć taki pułap kradzieży jako przestępstwa obowiązuje już od października ub.r.

Dobrym rozwiązaniem pozwalającym na walkę ze złodziejami, którzy starają się kraść towary o takiej wartości, by stanowiły wykroczenie, jest wprowadzona kilka lat temu nowelizacja przepisów prawa karnego. Pozwala ona na tzw. sumowanie się kradzieży sklepowych, będących wykroczeniami w jedno przestępstwo. Kilka działań wykonanych w krótkich okresach czasu, z góry zaplanowanych, uważa się za jeden czyn zabroniony. Wówczas można je sumować i uznać za przestępstwo – mówi prof. Socha.

W efekcie zamiast traktować dwie kradzieże o wartości np. po 500 zł jako osobne wykroczenia, za które grozi kara grzywny, kwalifikuje się je jako popełnione w warunkach czynu ciągłego przestępstwo kradzieży o wartości łącznej 1000 zł. A to już jest zagrożone karą pozbawienia wolności. Sklepom jednak trudno jest w ten sposób walczyć ze złodziejstwem. Rosnące koszty wynagrodzeń nie pozwalają bez ograniczeń zwiększać choćby służb ochrony.

Z policyjnych statystyk wynika również, że w 2023 r. stwierdzono blisko 223 tys. wykroczeń kradzieży ze sklepów wielkopowierzchniowych, a niecałe 56 tys. – z małopowierzchniowych.

To efekt większego przyzwolenia społecznego na kradzieże w dużych placówkach, z reguły międzynarodowych firm. Statystyczny konsument jest przekonany o ich bogactwie i generowanych przez nie wysokich zyskach – uzupełnia ekspert z Grupy Offerista. 

prof. Jadwiga Mazur zwraca uwagę, że sklepy wielkopowierzchniowe mają w swoją działalność wliczony pewien zakres strat z tytułu kradzieży. Do tego placówki wielkopowierzchniowe czy galerie to miejsca, gdzie łatwiej jest dokonać kradzieży zwłaszcza przez sprawne i doświadczone w tym procederze osób.

Jednak w mniejszych sklepach też mamy złodziei okazjonalnych. Efekt to straty dla właścicieli, ale też wzrastające poczucie niemocy w walce ze sprawcami, zwłaszcza jeśli nie ma możliwości inwestycji w ochronę, monitoring lub dodatkowy personel – komentuje ekspertka.

Eksperci prognozują dalszy wzrost kradzieży sklepowych, a powody tego pozostaną te same, co wcześniej.

Na pewno to nie wysokość ewentualnej kary za przestępstwo lub wykroczenie powinna być priorytetem, lecz jej nieuchronność. Poza tym kwestia ustalenia granicy kwotowej pomiędzy przestępstwem a wykroczeniem jest jedynie manipulacją statystyczną. bez względu na kwotę, jaka określała granicę pomiędzy przestępstwem a wykroczeniem, najwięcej kradzieży kwotowo mieściło się w ramach odpowiedzialności za wykroczenie – zwraca uwagę Maciej Wróblewski.

Robert Biegaj także nie spodziewa się zmian na lepsze, ponieważ wprowadzone w ubiegłym roku nowe przepisy będą raczej sprzyjać wzrostowi kradzieży niż do tego zniechęcać.

Nie widać wielkiej woli państwa do walki z tym zjawiskiem i tutaj wcale nie chodzi o zaostrzanie kar. Raczej pozostawia się to samym sklepom, które de facto nie do końca radzą sobie z tym problemem. W kwestii wykroczeń może nastąpić delikatny spadek, bo słabnie też inflacja, a to był główny motor napędowy w tym przypadku, jednak taki scenariusz nie jest do końca pewny – mówi ekspert z Grupy Offerista.

Eksperci zwracają też uwagę na możliwość jeszcze jednego negatywnego scenariusza. Osoby, które w czasach wysokiej inflacji kradły z biedy i poprawiły swoją sytuację finansową, mogą nie do końca chcieć zrezygnować z tego procederu.

Jeśli nikt ich nie złapał na gorącym uczynku, to mogą uważać takie zajęcie za bezpieczne. Mogą też żyć w przeświadczeniu, że nic złego nie robią. I ten wątek warto szerzej obserwować w tym roku – podsumowuje Robert Biegaj.

ZOBACZ KOMENTARZE (0)
StoryEditor
Rynek i trendy
20.05.2024 13:11
Akcja Menstruacja zapowiada kolejną edycję: Femina wsparła projekt po raz 3.
Akcja Menstruacja od lat wspiera działania na rzecz godnego przeżywania miesiączek osób dotkniętych ubóstwem menstruacyjnych lub z utrudnionym dostępem do produktów miesiączkowych.Akcja Menstruacja
Program „Akcja Menstruacja w Twojej szkole”, który już trzeci rok cieszy się wsparciem Biedronki oraz marki Femina, kontynuuje swoją misję normalizacji dyskusji o menstruacji i dostępu do środków higienicznych w przestrzeni publicznej. Dzięki hojnym darowiznom, które w bieżącej edycji przekroczyły 900 tysięcy sztuk podpasek, tamponów i wkładek, projekt współpracuje z ponad 500 placówkami edukacyjnymi, umożliwiając osobom menstruującym bezpieczne i godne przeżycie miesiączki w murach szkolnych.

Zbliżający się koniec roku szkolnego jest okazją do podsumowania efektów współpracy i zbierania opinii od osób koordynujących program w szkołach. Ankieta ewaluacyjna, której wyniki są kluczowe dla rozwoju i ulepszania projektu, zostanie rozesłana w najbliższym czasie, a jej rezultaty pozwolą na dalsze dostosowywanie inicjatywy do potrzeb uczestników.

Równocześnie z końcem bieżącej edycji, Akcja Menstruacja przygotowuje się do kolejnej odsłony programu, planując otwarcie zapisów do edycji 2024/25 na koniec sierpnia. Rejestracja będzie możliwa przez formularz internetowy dostępny na oficjalnej stronie internetowej organizacji. Dokładna data startu zapisów zostanie ogłoszona za pośrednictwem mediów społecznościowych oraz strony internetowej projektu, umożliwiając tym samym kolejnym szkołom dołączenie do tej ważnej inicjatywy.

Akcja Menstruacja odgrywa kluczową rolę w kształtowaniu świadomości na temat menstruacji jako naturalnej części życia, a także w likwidacji barier w dostępie do niezbędnych produktów higienicznych. Dzięki współpracy z renomowanymi partnerami oraz zaangażowaniu społeczności szkolnych, projekt ten nie tylko zaspokaja bieżące potrzeby, ale również inspiruje do dalszych działań na rzecz równości i edukacji w Polsce, między innymi zwracając uwagę na fakt, że menstruują nie tylko dziewczęta, a swobodny dostęp do produktów higieny miesiączkowej to pomoc w zachowaniu godności niewyoutowanych młodocianych osób trans, a także tych, które zmagają się z ubóstwem miesiączkowym.

Akcja Menstruacja współpracowała w przesłości z kilkoma markami i instytucjami, które wspierały jej działania. Jednym z kluczowych partnerów była sieć supermarketów Biedronka, która w ramach programu "Akcja Menstruacja w Twojej szkole" dostarczała produkty marki Femina do szkół na terenie Polski. Projekt ten miał na celu zapewnienie uczennicom dostępu do produktów menstruacyjnych w szkolnych toaletach​. Dodatkowo, w ramach inicjatywy Padsharing, Akcja Menstruacja współpracowała z siecią drogerii Rossmann, co umożliwiło anonimowe przekazywanie produktów menstruacyjnych osobom potrzebującym. Darczyńcy mogli zakupić potrzebne artykuły poprzez Rossmann, a te były dostarczane do wybranej przez beneficjentów lokalizacji​.

Akcja Menstruacja realizowała również projekty wspierane przez instytucje publiczne, takie jak Miasto Poznań, które finansowało program zapewniający dostęp do produktów menstruacyjnych w szkołach na terenie miasta​. Dzięki współpracy z tymi i innymi partnerami, Akcja Menstruacja mogła efektywnie walczyć z ubóstwem menstruacyjnym i edukować społeczeństwo w zakresie tej ważnej kwestii społecznej.

Czytaj także: Joni Teens mówi „nie” miesiączkowym tematom tabu

ZOBACZ KOMENTARZE (0)
StoryEditor
Rynek i trendy
20.05.2024 12:54
Ceny chemii domowej i kosmetyków rosną przez ceny surowców
Papier toaletowy w 2023 r. drożał najbardziej(fot. Shutterstock, gazetka promocyjna Lidla)
Wartość kupionych przez Polaków w 2023 r. kosmetyków i chemii domowej rosła, ale było to głównie spowodowane wzrostem cen, a te galopowały ze względu na wyższe koszty produkcji, energii i surowców – wynika z danych opublikowanych przez NielsenIQ i GfK.

Wartość koszyka FMCG w Polsce, w 2023 roku, wyniosła 275,3 mld zł co oznacza wzrost około 11,2 proc. Wzrost ten jest niemal równy średniorocznej inflacji CPI, która w 2023 roku wyniosła 11,4 proc. – wynika z danych NielsenIQ i GfK.

W strukturze koszyka prawie 3/4 stanowią kategorie spożywczo-napojowe, około 14 proc. zajmują kategorie beauty & home care, do których zaliczane są kosmetyki, chemia domowa oraz artykuły papierowo-sanitarne, 13 proc.  to   papierosy i produkty tytoniowe.

Wartość kupionych produktów spożywczych w 2023 r. wzrosła  o 11,8 proc., natomiast chemii domowej i kosmetyków o 13,4 proc.  

Koszyk kosmetyczny w 2023 r. był wart 38,6 mld zł. Wartościowy wzrost +13,4 proc. wynikał w dużej mierze ze wzrostu cen. Te z kolei rosły z powodu rosnących kosztów produkcji, wzrostu cen energii i surowców.

Są również w tej części rynku kategorie, które zyskiwały na sprzedaży ilościowej. Czytaj więcej: GfK: Polacy nie tylko wydają więcej na kosmetyki, ale też kupują ich więcej

O 13,2 proc. wzrosła wartościowo kategoria chemii domowej, ale sprzedaż spadła o 4,3 proc. To efekt mocno drożejących produktów i rezygnacji konsumentów z części zakupów.

W koszyku kosmetyczno-chemicznym za 3 proc. wartościowej sprzedaży odpowiada papier toaletowy (znaczący wzrost cen). Na kolejnych miejscach znajdują się: produkty do pielęgnacji twarzy (2,8 proc.), detergenty (2,4 proc.), ręczniki papierowe (1,6 proc.), dezodoranty (1,5 proc.), szampony (1,4 proc.), żele pod prysznic (1,3 proc.) i produkty do zmywarek i do mycia naczyń (1,3 proc.), pieluchy (1,3 proc.) i pasty do zębów (1,2 proc.).

ZOBACZ KOMENTARZE (0)
22. maj 2024 04:15