StoryEditor
Prawo
17.09.2020 00:00

Zatory płatnicze. Jakie możliwości ochrony płynności finansowej mają dzisiaj przedsiębiorcy?

Ponad połowa małych i średnich firm skarży się, że ich klienci nieterminowo płacą za produkty lub usługi – wynika z badania „Zatory płatnicze” Krajowego Rejestru Długów. Mimo obowiązywania od stycznia zapisów przeciwdziałających zatorom, wielu przedsiębiorców wciąż nie wie dokładnie, które zmiany zostały wprowadzone.

Dlatego autorzy badania przypominają, jakie możliwości ochrony płynności finansowej mają dzisiaj przedsiębiorcy, oraz wskazują pilną potrzebę zmian, które udrożnią zatory płatnicze.

Główny powód, dlaczego firmy nie płacą terminowo swoim kontrahentom w czasie pandemii, to spadek sprzedaży i zleceń. Wskazuje tak 95 proc. MŚP - niemal wszyscy przedstawiciele firm, które przyznały, że zdarzają im się opóźnienia w płatnościach. Inne przyczyny to oczekiwanie na uregulowanie zaległości przez klientów (47 proc.) oraz wyższy priorytet innych płatności, jak raty kredytu, wynagrodzenia czy składki ZUS. Przyznaje tak blisko 41 proc. badanych. Niemal co 4. przedsiębiorstwo nie ukrywa, że akumuluje pieniądze, aby móc podtrzymać swoją działalność. 

Firmy nie płacą przez koronawirusa

Koronawirus spowodował, że w zdecydowanej większości firm (74 proc.) zdolność do terminowego płacenia kontrahentom pogorszyła się. Tylko u co 4. pozostała bez zmian.  

- Biorąc pod uwagę potrzeby przedsiębiorców zgłaszane podczas rozmów z naszymi doradcami, a także dane z naszej bazy, które stale analizujemy, widzimy wyraźnie, że jest mocna potrzeba wprowadzenia modyfikacji w prawie. Problem opóźnionych płatności zawsze istniał w małych i średnich firmach. Od ponad dziesięciu lat monitorujemy go w naszym cyklicznym badaniu „Portfel należności polskich przedsiębiorstw”. Ale podczas pandemii przybrał na sile i paraliżuje firmy. Gospodarka musi działać niezależnie od okoliczności, a teraz bardzo potrzebuje ponownego rozpędu. Bez płynności finansowej to niemożliwe – mówi Adam Łącki, prezes Zarządu Krajowego Rejestru Długów Biura Informacji Gospodarczej. 

Jednym z takich postulatów, na który od dawna zwracają uwagę chociażby firmy faktoringowe, jest konieczność zniesienia zakazu cesji wierzytelności w kontraktach między przedsiębiorstwami. Obecnie bowiem przepisy zezwalają na wprowadzanie do umów B2B zakazu cesji. To powoduje realny problem z płynnością finansową najmniejszych podmiotów na rynku.

- Cesja należności w kontraktach między przedsiębiorcami umożliwia firmom przeniesienie ryzyka nieterminowego regulowania płatności, czy wręcz niewypłacalności kontrahenta, na podmioty silniejsze finansowo, czyli na przykład na firmy faktoringowe. Tym samym cesja chroni wielu przedsiębiorców przed zatorami i poprawia ich płynność finansową, zapobiegając spirali zadłużenia i bankructwom. Niestety polski Kodeks cywilny pozwala stosować w umowach między przedsiębiorstwami zakaz przenoszenia wierzytelności na osobę trzecią. Z tej możliwości korzystają zwłaszcza duże firmy w stosunku do mniejszych. Nie dość, że nie płacą im w terminie, to jeszcze w umowach zabraniają przenoszenia wierzytelności na kogoś innego. W efekcie małe firmy zostają bez pieniędzy – zwraca uwagę Dariusz Szkaradek, prezes Zarządu firmy faktoringowej NFG.

Ustawa? Przedsiębiorcy coś słyszeli

Aby przeciwdziałać zatorom płatniczym w gospodarce, od 1 stycznia 2020 r. zaczęły w Polsce obowiązywać przepisy, które miały lepiej chronić wierzycieli i wzmocnić pozycję mikro-, małych i średnich przedsiębiorców w relacjach asymetrycznych (mała vs duża firma). Nowa ustawa wprowadziła zmiany w kilkunastu ustawach ważnych z punktu widzenia przedsiębiorcy, m.in. w Ustawie Kodeks postępowania cywilnego, Ustawie o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji czy Ustawie o terminach zapłaty w transakcjach handlowych. Sęk w tym, że choć przepisy obowiązują od początku roku, to przedsiębiorcy nadal nie orientują się we wprowadzonych zmianach. Z badania „Zatory płatnicze” zrealizowanego przez instytut badawczy Mands na zlecenie Krajowego Rejestru Długów w czerwcu 2020 r. wynika, że 60 proc. MŚP słyszało o wejściu w życie ustawy antyzatorowej, ale aż jedna trzecia z nich nie wie, jakie modyfikacje wprowadzono. 

Firmom biorącym udział w badaniu zaprezentowano wszystkie zmiany. Najczęściej zostały one przez nich ocenione jako przydatne (ponad 60 proc. wskazań). Zdaniem przedsiębiorców najbardziej potrzebne jest zmniejszenie podstawy opodatkowania w podatku PIT i CIT o kwotę zobowiązania nieuregulowanego przez kontrahenta w ciągu 90 dni i konieczność doliczenia jej do podstawy opodatkowania przez dłużnika (71 proc.). 66 proc. wskazuje na konieczność wprowadzenia maksymalnego 60-dniowego terminu zapłaty w transakcjach, w których dostawcą towarów lub usług jest MŚP, a odbiorcą duży przedsiębiorca. Niewiele mniej, bo 64 proc., firm uważa za potrzebne skrócenie terminu zapłaty do 30 dni w transakcjach, w których odbiorcą produktów lub usług jest podmiot publiczny, bez możliwości jego wydłużenia. 63 proc. firm dostrzega sens podniesienia o 2 punkty procentowe wysokości odsetek ustawowych za opóźnienia w transakcjach handlowych. Natomiast najmniej przedsiębiorstw (39 proc.) docenia uzupełnienie katalogu czynów nieuczciwej konkurencji o działanie polegające na nieuzasadnionym wydłużaniu terminów zapłaty. 

Płynność finansowa – wszystko albo nic

Koronawirus zbiera żniwo w firmach nie tylko w postaci mniejszych przychodów i redukcji zatrudnienia. Tym, czego małe i średnie firmy obawiają się najbardziej jako konsekwencji pandemii, są zatory płatnicze u partnerów biznesowych - wskazało tak aż 77 proc. z nich. Natomiast  trzy czwarte boi się wzrostu postępowań upadłościowych wśród kontrahentów. MŚP najmniej spodziewają się, że nie będą miały pieniędzy na podjęcie działań sądowych lub windykacyjnych wobec dłużników, a także trudności z oceną wiarygodności płatniczej konsumentów (po 40 proc.). Jednocześnie tylko 49 proc. respondentów słyszało o możliwości założenia sprawy przeciwko dłużnikowi wyłącznie za pośrednictwem Internetu. Co więcej, istnieje możliwość zlecania windykacji online, w której koszty windykacyjne można przerzucić na dłużnika.  

Według MŚP dużą rolę w utrzymaniu płynności finansowej odgrywa korzystanie z zasobów Biur Informacji Gospodarczej. Dla 58 proc. przedsiębiorców sprawdzenie, czy kontrahent nie ma długów wpisanych do BIG-u to, w czasie pandemii, ważna wiadomość przed nawiązaniem współpracy biznesowej. Istotny jest też scoring, czyli ocena zachowań płatniczych partnera (56 proc.). Niestety, niemożność dokonywania pewnych czynności online, a jedynie w formie pisemnej, jest dla przedsiębiorców utrudnieniem. Dotyczy to chociażby wysyłania wezwań do zapłaty. 

Zdaniem ekspertów, przy wprowadzaniu kolejnych rozwiązań przeciwdziałających zatorom płatniczym, ustawodawca powinien zwrócić uwagę na to, by istotne dla przedsiębiorców usługi bądź czynności były dostępne online.

Badanie „Zatory płatnicze” zostało przeprowadzone przez instytut badawczy Mands na zlecenie Krajowego Rejestru Długów w czerwcu 2020 r. metodą API/CAWI na reprezentatywnej grupie 302 małych i średnich przedsiębiorstw. 
 

ZOBACZ KOMENTARZE (0)
StoryEditor
E-commerce
18.11.2026 12:37
Cło zmienia zakupy na chińskich platformach. Co to oznacza dla rynku beauty?
Cło na Temu i Shein. Jak zmienią się zakupy beauty?mat. prasowe

Zakupy na Temu, Shein i AliExpress wyraźnie straciły na popularności po wprowadzeniu unijnego cła na przesyłki o niskiej wartości spoza UE. W ciągu pierwszych czterech miesięcy liczba zamówień składanych przez użytkowników tych platform spadła o 78 proc. – wynika z danych whenUbuy. Czy nowe regulacje osłabią ten kanał sprzedaży i skierują konsumentów do innych sklepów?

W tym artykule przeczytasz:

  • Chińskie platformy tracą zamówienia
  • Co zmieni się na rynku kosmetycznym?
  • Allegro utrzymuje dotychczasowych klientów
  • Cena nadal ma znaczenie

Chińskie platformy tracą zamówienia

Wprowadzenie unijnego cła na przesyłki o niskiej wartości spoza UE przełożyło się na wyraźny spadek aktywności zakupowej na Temu, Shein i AliExpress. Z analizy whenUbuy wynika, że w pierwszych czterech miesiącach obowiązywania nowych zasad użytkownicy platform, którzy wcześniej robili tam zakupy, złożyli o 78 proc. mniej zamówień niż w analogicznym okresie rok wcześniej. Łączne wydatki tej grupy zmniejszyły się o 73 proc.

Dane pokazują również zmianę w zachowaniach osób, które nadal korzystają z chińskich serwisów. W październiku liczba zakupów na Temu, Shein i AliExpress była niższa rok do roku o 72,5 proc. Średnia wartość pojedynczego zamówienia wzrosła jednak z około 68 do 78 złotych. Jednocześnie aktywny kupujący składał przeciętnie 4,4 zamówienia miesięcznie, wobec 5,2 rok wcześniej. Jego miesięczne wydatki zmniejszyły się z 355 do 346 złotych.

W przypadku Temu zmieniła się także zawartość koszyka. W październiku średnia cena produktu była o 45 proc. wyższa niż rok wcześniej, a liczba produktów przypadających na jedno zamówienie spadła o połowę. Średnia wartość koszyka zmniejszyła się o 25 proc., a wydatki na kupującego o 7 proc.

To istotna zmiana dla platform, których popularność budowały między innymi bardzo niskie ceny i możliwość zamawiania wielu drobnych produktów w jednej przesyłce. Wśród takich zakupów znajdują się również akcesoria kosmetyczne, gadżety do makijażu, organizery, pędzle czy produkty do pielęgnacji. Cena pojedynczego przedmiotu jest często dla konsumentów jednym z głównych argumentów przemawiających za zakupem na chińskich platformach.

image

Chińskie firmy wynajęły 1 mln m kw. magazynów w Polsce. Rośnie presja na lokalny handel

Co zmieni się na rynku kosmetycznym?

Dane whenUbuy pokazują jednak skalę ograniczenia zakupów na tych platformach oraz zmianę w sposobie kompletowania zamówień. Można przypuszczać, że konsekwencje odczują także sprzedawcy oferujący produkty z segmentu beauty, szczególnie te pozycjonowane cenowo w najniższych przedziałach.

Chińskie platformy stały się dla części konsumentów miejscem zakupu niedrogich akcesoriów kosmetycznych i produktów uzupełniających codzienną pielęgnację. Ich oferta obejmuje między innymi pędzle, gąbki, kosmetyczki, opaski, lusterka, pojemniki i organizery. W przypadku takich artykułów cena i szerokość asortymentu mogą mieć duże znaczenie przy podejmowaniu decyzji zakupowej.

Wprowadzenie dodatkowych kosztów oraz ograniczenie liczby zamówień może skłaniać część klientów do poszukiwania podobnych produktów w krajowych sklepach internetowych i drogeriach. Nie musi to jednak oznaczać automatycznego przeniesienia całego popytu do lokalnych sprzedawców. Dane wskazują raczej na ograniczenie zakupów na chińskich platformach, a nie na pełne zastąpienie ich innymi kanałami.

Allegro utrzymuje dotychczasowych klientów

Jednym z ciekawszych wniosków z analizy jest zachowanie osób, które wcześniej kupowały na chińskich platformach, a jednocześnie korzystają z Allegro. Od lipca do października liczba ich miesięcznych zamówień w polskim serwisie zmieniała się w przedziale od -3,7 do +2,4 proc. rok do roku. W październiku średnia wartość koszyka wyniosła 129 złotych – tyle samo co przed rokiem.

– Największa zmiana dotyczy liczby kupujących. Osoby, które nadal korzystają z chińskich platform, zamawiają rzadziej, a miesięcznie wydają niemal tyle samo co rok wcześniej. Sprawdziliśmy też, jak ta sama grupa kupowała na Allegro. Liczba zamówień pozostała tam na podobnym poziomie – mówi Ewa Kraińska, właścicielka whenUbuy.

image

Klientki beauty uciekają z chińskich platform? Allegro zgarnia 88 proc. zamówień

Cena nadal ma znaczenie

W całej bazie whenUbuy średnia cena produktu w październiku wzrosła o 32 proc. rok do roku – z 62 do 82 złotych. Średnia wartość koszyka zwiększyła się o 9,7 proc., a wydatki na kupującego o 11 proc. W porównaniu z wrześniem odnotowano jednak spadki: cena jednostkowa była niższa o 4 proc., wartość koszyka o 5 proc., a wydatki na kupującego o 6 proc.

Zmiany te pokazują, że konsumenci nadal robią zakupy online, ale ich aktywność rozkłada się inaczej między platformami i kategoriami cenowymi. Można zauważyć, że ograniczenie zakupów na Temu, Shein i AliExpress otwiera przestrzeń dla innych kanałów sprzedaży. To, czy skorzystają na tym krajowe drogerie i sklepy internetowe, zależeć będzie między innymi od ich zdolności do zaoferowania konkurencyjnych cen, szerokiego wyboru oraz wygodnych warunków dostawy.

Aurelia Obrochta
ZOBACZ KOMENTARZE (0)
StoryEditor
Prawo
06.11.2026 17:18
Związek zawodowy zapowiada grudniowy strajk w handlu; w apelu wymieniono Rossmanna
OPZZ Konfederacja Pracy w Handlu to związek zawodowy reprezentujący osoby zatrudnione w handlu.OPZZ Konfederacja Pracy

OPZZ Konfederacja Pracy w Handlu rekomenduje pracownikom sklepów akcję od 20 do 23 grudnia 2026 r., w ostatnim tygodniu przed świętami. Związek wymienia m.in. Rossmanna oraz sieci Biedronka, Dino, Lidl, Kaufland, Aldi i Pepco. Czy polskie sieci handlowe czeka przedświąteczny paraliż?

Związek opisał akcję jako protest w całym handlu i wezwał pracowników do udziału w różnych formach sprzeciwu. Wśród rekomendowanych działań znalazły się: noszenie czarnej wstążki, wywieszenie plakatu, informowanie klientów o warunkach pracy, udostępnianie apelu oraz wykonywanie obowiązków zgodnie z przepisami BHP. Organizacja wskazuje też na możliwość skorzystania ze zwolnienia lekarskiego w razie choroby lub przemęczenia oraz oddania krwi.

Opublikowany apel nie precyzuje, czy planowane są konkretne przestoje w sklepach ani jaki miałby być ich zakres. Związek uzasadnia akcję przeciążeniem pracowników, presją czasu, wynagrodzeniami oraz problemami z przestrzeganiem zasad bezpieczeństwa. Są to zarzuty organizacji; post nie przedstawia danych pozwalających ocenić ich skalę w poszczególnych sieciach.

Rossmann na liście sieci objętych apelem

Wymienienie Rossmanna łączy zapowiedź z handlem kosmetykami i produktami higienicznymi. OPZZ Konfederacja Pracy w Handlu informuje, że działa w tej sieci oraz m.in. w Dino, Biedronce, Lidlu, Kauflandzie, Pepco i Aldi. Dołączenie do organizacji ma być możliwe przez SMS na numer wskazany w apelu; związek zapowiada przesłanie informacji i deklaracji członkowskiej.

Grudniowy termin przypada na okres przedświątecznego wzmożenia sprzedaży. Związek wiąże go z wydłużonymi godzinami otwarcia i większym obciążeniem pracą w ostatnim tygodniu przed świętami. Materiał nie podaje jednak szacunków dotyczących liczby pracowników, którzy wezmą udział w akcji, ani jej przewidywanego wpływu na funkcjonowanie sklepów.

W apelu OPZZ zapowiada, że brak dialogu z pracodawcami może doprowadzić do dalszych działań. Organizacja zachęca pracowników do kontaktu i członkostwa, argumentując, że większa liczebność związku zwiększa jego możliwości negocjacyjne. Na razie komunikat wskazuje termin akcji i rekomendowane formy udziału, ale nie określa, czy obejmie ona zakłócenia w pracy sklepów.

Czym jest OPZZ Konfederacja Pracy?

OPZZ Konfederacja Pracy w Handlu to organizacja związkowa, której priorytetem jest obrona praw i interesów pracowniczych oraz rozwój ruchu związkowego. Ułatwia dołączanie do Związku i zakładanie nowych organizacji, m.in. przez upraszczanie wewnętrznych procedur. Związek można założyć również w pełni online.

Organizacja stawia na edukację członkiń i członków, by mogli skutecznie reprezentować pracowników w swoich firmach i prowadzić merytoryczne rozmowy z pracodawcami. Rozwija działalność w miejscach, gdzie dotąd nie było związków, dociera do młodych osób, uczniów i studentów, a także interesuje się nowymi formami zatrudnienia, takimi jak praca platformowa. Współpracuje przy tym z innymi związkami, instytucjami edukacyjnymi i naukowymi oraz organizacjami społecznymi.

Redakcja zwróciła się do OPZZ Konfederacja Pracy z prośbą o komentarz.

ZOBACZ KOMENTARZE (0)
18. listopad 2026 23:15