StoryEditor
Biznes
29.09.2020 00:00

Adrianna Lewandowska, IBR: Założyciele firm rodzinnych wracają do zarządzania. Jaka jest zatem rola kolejnego pokolenia?

Firmy rodzinne w czasie kryzysu radzą sobie lepiej niż te, które mają inną strukturę właścicielką. Jednak trudny czas spowodował, że proces sukcesji został zachwiany. Założyciele firm-nestorzy, bojąc się o biznesową przyszłość, powracają do zarządzania kosztem następców, których przygotowywali do objęcia sterów. Jakie ma to konsekwencje dla ich przedsiębiorstw?

Jedna z najważniejszych cech wyróżniających firmy rodzinne od wszystkich pozostałych to marzenie o długowieczności. Na początku przedsiębiorczego działania tworzymy firmę dla realizacji celów biznesowych, ale z czasem pojawia się wizja utrzymania jej na dłużej, dla kolejnych pokoleń! I ten sposób myślenia jest charakterystyczny dla firm rodzinnych – niezależnie od kultury, w jakiej przyszło im działać, od miejsca na mapie, kontynentu. Firmy rodzinne to maratończycy.

I to proste na pozór stwierdzenie, implikuje bardzo sposób myślenia i działania biznesowego. Dotyczy to np. bardziej klarownego, roztropnego myślenia w obszarze zarządzania ryzykiem, większej elastyczności czy wreszcie ogromnego zaangażowania rodziny właścicielskiej. Badacz firm rodzinnych Peter Leach przywołuje badanie porównawcze, przeprowadzone przez HBR, pomiędzy firmami rodzinnymi a grupą firm nierodzinnych. Analiza wskazała, że w przypadku korzystnej sytuacji rynkowej firmy kierowane przez rodziny nie przynoszą tak dużych zysków jak przedsiębiorstwa z bardziej rozproszoną struktura właścicielską, ale gdy nadchodzą czasy trudne, firmy rodzinne radzą sobie wyraźnie lepiej od rywali.

Taki „trudny czas” mamy właśnie teraz. Dotyczy wszystkich, praktycznie dotyka każdej branży, mało tego – ma charakter globalny. Jak sobie radzą firmy rodzinne w Polsce? Czy są jakieś charakterystyczne zachowania, które warte są omówienia, przedstawienia?

IBR to Instytut, który pozostaje w bezpośrednich relacjach – od początku epidemii – z ogromną liczbą firm rodzinnych w Polsce. I poprzez nasze programy: Akademia Sukcesora, programy rozwojowe, przygotowywane „Konstytucje”, czy wreszcie nasz słynny już Family Business Week, który odwiedziło łącznie prawie tysiąc członków rodzin właścicielskich – mamy przegląd tego, co się dzieje w czasie „covidowym” w firmach rodzinnych. Jest zatem sporo obserwacji, sygnałów, zdarzeń. Jedna z nich w sposób istotny nas zaskoczyła.  

Otóż zaznaczona na wstępie cecha długoterminowego myślenia o biznesie rodzinnym, „wymusza” niejako konieczność głębokiej refleksji u nestorów – założycieli firmy, na temat sukcesji. Temat złożony, trudny, wieloaspektowy. Jednocześnie – kluczowy! Pośród wielu firm rodzinnych ta tematyka staje już na agendzie. Bardziej lub mniej jest zaawansowana jako proces formalny, ale co najmniej powoduje rozmowy, obserwacje i wstępne decyzje wśród członków rodzin właścicielskich.

Skutkują one powoływaniem potencjalnych, czy też niekiedy formalnych, sukcesorów na stanowiska managerskie, wysyłaniem na dodatkową edukacje biznesową, często wręcz –  jeszcze nie prawnym, ale faktycznym –  ustępowaniem miejsca w firmie przez nestorów, na rzecz córki lub syna. Jest to świadome wycofywanie się nestorów, rodziców z pozycji zarządzania operacyjnego.

Proces taki jest już rozpoczęty w wielu firmach, prowadzony jest w sposób mądry, delikatny, ale i czytelny – zarówno dla potencjalnych sukcesorów, jak i współpracowników.

W ten sposób właśnie, tę jedną z najważniejszych zmian w obrębie zarządzania firmą rodzinną, przeprowadza się poprzez budowanie samoświadomości potencjalnego sukcesora, poprzez budowanie tego, co najważniejsze w życiu, biznesie, a w biznesie rodzinnym szczególnie –  zaufania!

Nie bez znaczenia jest środowisko firmowe, czyli wszyscy współpracownicy potencjalnego sukcesora! Powolny, ale widoczny proces „wycofywania się” założyciela i coraz bardziej aktywne włączanie się w zarządzanie operacyjne sukcesora –  buduje jego pozycję na „tu i teraz” ale –  co ważniejsze –  na przyszłość. Ten spokój w tym procesie, czytelna satysfakcja nestora z rosnących umiejętności córki czy syna, wreszcie –  zaufanie, o którym mówiliśmy –  buduje kulturę firmy, atmosferę bezpieczeństwa, prognozuje dobrze na przyszłość.

Powrót wojowników

Co się wydarzyło w ostatnim czasie? Bardzo wielu nestorów, założycieli, którzy w czasie epidemii i czasie kryzysu, nagle, w sposób bardziej czy mniej świadomy, przekreślają znacząco ten tkany z takim trudem proces przygotowania firmy do sukcesji. Polega to na myśleniu w kategorii – mój następca sobie nie poradzi, a czasami nawet bardziej stanowczo –  zmarnuje mój dorobek życia! Dlatego nagle, bez przygotowania kogokolwiek, następuje powrót „wojowników”! Czując, że czasy są trudne, wymagają zdecydowanych działań, większego ryzyka, właściciele mają często poczucie, że „któż jak nie oni”. Łączy się to oczywiście z odsunięciem potencjalnego sukcesora od istotnych decyzji, od realizowania wcześniejszych planów itd. Zazwyczaj dzieje się to w formie wyłączenia lub ograniczenia sukcesora od działań i decyzji operacyjnych, ale z pozostawieniem go na tej samej pozycji managerskiej.

Jaki skutki to wywołuje „dzisiaj”, a jakie w przyszłości?

Duże, bardzo duże i często trudno naprawialne! Bo przecież – mówiliśmy o zaufaniu! Takie zachowanie rodzica-nestora właśnie w sytuacji obiektywnie trudnej (epidemia) jest klarownym i jakże bolesnym sygnałem dla sukcesora –  nie dasz rady, nie potrafisz, nie ufam Tobie! I nawet jeśli nestor –  a tak przecież często jest – nie chce, aby to było tak właśnie odbierane, bo przecież nie takie ma intencje… to niestety tak odczytywane jest!
I mamy wrażenie, że inaczej odbierane być nie może. To nie intencje są tutaj najważniejsze, tylko fakty!

Ten trudny do akceptacji sygnał jaki otrzymują sukcesorzy, którzy snują już realne plany związane z objęciem firmy swym zarządzaniem w przyszłości – rani ich bardzo mocno. Kryzys przeminie, firma przetrwa, ale nadwyrężone zaufanie może już pozostać! W tym czasie kolejne pokolenie, które – jak łatwo obliczyć – osiągnęło już wiek dojrzałości, znajduje się w coraz bardziej frustrującej pozycji oczekiwania.

Nadto, co ważne, aby raz jeszcze podkreślić – lider nie działa w próżni. Cała istota zarządzania to przecież relacje z ludźmi, współpracownikami. W tej zaś sytuacji to systematyczne, wcześniejsze budowanie pozycji sukcesora – jako managera faktycznie odpowiadającego za określone obszary aktywności biznesowej, zostaje nagle i zaskakująco naruszone, poprzez „powrót” nestora-szefa.  Ale co ważne – powrót kosztem pozycji sukcesora! Siłą rzeczy, sytuacja taka jest odbierana jako dowód ograniczonego co najmniej, zaufania rodziców-szefów do córki, czy syna – sukcesorów!

Ponowne budowanie autorytetu sukcesora pośród współpracowników oczywiście jest możliwe, ale….

I wreszcie ostatnia konstatacja z tych obserwacji. Czy faktycznie jest tak, że samodzielny, emocjonalny często powrót do jednoosobowego zarządzania firmą przez nestora – da faktyczną gwarancję bezpiecznego przeprowadzenia firmy przez kryzys 2020? Może lepiej jest wykorzystać niekwestionowane umiejętności i doświadczenie nestora, w połączeniu z często innym, może bardziej świeżym, nowoczesnym spojrzeniem, profesjonalnego młodego pokolenia? I razem, pracując w zespole, w gronie rodziny, ale także wspólnie z innymi managerami z firmy, poszukać najlepszych dróg wyjścia z „czasu trudnego”? Ale także, co równie ważne, przygotować wspólnie firmę na czas „po”!

Uznaliśmy za swój obowiązek podzielenie się z Państwem naszymi refleksjami. Dotykają one w istocie najdelikatniejszej misji jaką mają firmy rodzinne – budowania siebie samych na pokolenia! Życie często stawia wymagania, zaskakuje – biznes jest tym środowiskiem, gdzie łączy się woda z ogniem – „bycie tu i teraz” i myślenie o przyszłości! Ale to właśnie Ci, którzy potrafią z wytrwałością, pokorą i mądrością łączyć różne wyzwania, znajdują w efekcie satysfakcję, spełnienie i sukces!

Adrianna Lewandowska, prezes zarządu, Instytut Biznesu Rodzinnego

Roman Wieczorek, szef zespołu ekspertów, Instytut Biznesu Rodzinnego


O roli sukcesorów, o tym, jak budować kompetencje w tym trudnym czasie, będzie mowa podczas zbliżającego się kongresu Next Generation, który odbędzie się 5-6 października 2020 r. w Poznaniu. Jest również możliwość wzięcia udziału w wydarzeniu online www.nextg.pl, zapraszamy do zapisów. Wiadomości Kosmetyczne są jednym z patronów kongresu.

ZOBACZ KOMENTARZE (0)
StoryEditor
Eksport
19.11.2026 15:59
Sześciomiesięczny zapas wyprzedany w tydzień. Branża beauty potrzebuje elastycznej logistyki
Kosmetyk może sprzedać się w tydzień. Jak branża beauty planuje zapasy?mat. prasowe

W przypadku kosmetyków i produktów luksusowych o odbiorze marki decyduje nie tylko sam produkt, lecz także sposób jego przygotowania do wysyłki i dostarczenia. Opakowanie, estetyka przesyłki, personalizacja czy dodatkowe materiały mogą stanowić część doświadczenia zakupowego. Ich przygotowanie wymaga odpowiednio zaplanowanych procesów logistycznych.

W tym artykule przeczytasz:

  • Viral na TikToku może wyprzedać zapasy w kilka dni
  • Transport kosmetyków wymaga kontroli jakości i bezpieczeństwa
  • Operator logistyczny coraz częściej współtworzy strategię

FM Logistic, powołując się na badanie opublikowane przez Packaging Technology Today, wskazuje, że atrakcyjne opakowanie wpływa zarówno na decyzje zakupowe, jak i postrzeganie marki. 41 proc. konsumentów deklaruje, że zwiększa ono ich skłonność do ponownego zakupu produktu. Taki sam odsetek badanych uważa, że opakowanie wpływa na postrzeganie marki jako bardziej luksusowej.

Dla operatorów logistycznych oznacza to konieczność obsługi procesów wykraczających poza standardowe magazynowanie i kompletację zamówień. Coraz większe znaczenie mają przygotowywanie zestawów prezentowych, konfekcjonowanie, personalizacja opakowań czy dodawanie materiałów promocyjnych. Operacje te muszą być realizowane przy zachowaniu jakości i powtarzalności, także w okresach wzmożonego popytu i krótkich terminów realizacji kampanii.

Jednym z rozwiązań stosowanych w logistyce jest integracja magazynowania, co-packingu i dystrybucji w jednej lokalizacji. Taki model ogranicza konieczność przemieszczania produktów między różnymi podwykonawcami i może skracać czas przygotowania kampanii promocyjnych. Ułatwia również komunikację i wprowadzanie zmian w procesach, gdy marka modyfikuje założenia dotyczące zestawów czy sposobu pakowania.

image

Kolejki po kosmetyki Deliplus w Hiszpanii. Teraz marka trafi do Polski

Viral na TikToku może wyprzedać zapasy w kilka dni

Nieprzewidywalność popytu jest jednym z większych wyzwań dla firm działających w branży kosmetycznej. Popularność produktu może gwałtownie wzrosnąć po publikacji w mediach społecznościowych, a dotychczasowe prognozy sprzedaży szybko przestać odpowiadać rzeczywistości.

FM Logistic przytacza przykład kosmetyku do pielęgnacji okolic oczu, którego zapas przewidziany na sześć miesięcy został wyprzedany w mniej niż tydzień po promocji na TikToku. Tego rodzaju sytuacje utrudniają planowanie zakupów, produkcji i dystrybucji, szczególnie gdy marka nie dysponuje odpowiednio elastycznym łańcuchem dostaw.

Z jednej strony przedsiębiorstwa muszą ograniczać ryzyko braków magazynowych, które mogą prowadzić do utraty sprzedaży i niezadowolenia klientów. Z drugiej – nadmierne zapasy wiążą się z zamrożeniem kapitału i dodatkowymi kosztami. W kosmetykach znaczenie ma również termin przydatności, rotacja produktów i specyfika poszczególnych kategorii.

W zarządzaniu zapasami coraz większą rolę odgrywają bieżący monitoring sprzedaży, dostęp do informacji o stanach magazynowych w różnych kanałach oraz możliwość szybkiego przesuwania towarów między lokalizacjami. Narzędzia analityczne i sztuczna inteligencja mogą wspierać prognozowanie popytu, ale ich skuteczność zależy od jakości danych oraz tego, czy rekomendacje można przełożyć na konkretne działania operacyjne.

– W sytuacji gwałtownych zmian popytu kluczowe jest nie tyle utrzymywanie jak największych zapasów, ile umiejętność zarządzania nimi w skali całej sieci dystrybucji. Marka potrzebuje informacji, gdzie znajduje się produkt, jak szybko można go przemieścić i jaki będzie koszt takiej decyzji. Dopiero połączenie danych sprzedażowych z widocznością operacyjną pozwala ograniczać jednocześnie ryzyko utraty sprzedaży i nadmiernego zaangażowania kapitału – mówi Paweł Janicki, Senior Business Development Director, FM Logistic.

W branży luksusowej planowanie zapasów może być dodatkowo powiązane z pozycjonowaniem marki. W niektórych segmentach ograniczona dostępność produktów jest elementem strategii, natomiast w kosmetykach priorytetem pozostaje zazwyczaj zapewnienie dostępności przy jednoczesnej kontroli nadwyżek. Rozwiązania logistyczne muszą więc uwzględniać specyfikę kategorii, produktu i kanału sprzedaży.

Transport kosmetyków wymaga kontroli jakości i bezpieczeństwa

Zarządzanie łańcuchem dostaw w branży beauty wiąże się również z koniecznością zachowania właściwości produktów podczas magazynowania i transportu. Niektóre składniki aktywne są wrażliwe na temperaturę, światło i inne czynniki zewnętrzne, dlatego warunki przechowywania oraz procedury kontroli jakości powinny być dostosowane do wymagań konkretnych produktów.

Dodatkowe ograniczenia mogą pojawić się podczas transportu międzynarodowego. Przykładem są perfumy, które ze względu na zawartość alkoholu mogą podlegać przepisom dotyczącym przewozu towarów niebezpiecznych. Odpowiednie przygotowanie przesyłek, dobór transportu i znajomość regulacji są w takich przypadkach istotną częścią organizacji dostaw.

FM Logistic zwraca także uwagę na potrzebę stosowania standardów jakościowych, w tym zasad dobrej praktyki dystrybucyjnej (GDP), w łańcuchach dostaw produktów wymagających szczególnej kontroli warunków przechowywania. W przypadku wybranych produktów i składników ma to znaczenie dla zachowania ich stabilności i właściwości.

image

Rhode w Polsce. Wielki hype Hailey Bieber czy realne zagrożenie dla rynku kosmetycznego?

Operator logistyczny coraz częściej współtworzy strategię

Łańcuch dostaw w branży beauty i dóbr luksusowych obejmuje dziś wiele powiązanych procesów. Od importu i odpraw celnych, przez magazynowanie i konfekcjonowanie, po dystrybucję wielokanałową. Ich integracja może ograniczać liczbę punktów styku, usprawniać przepływ informacji i ułatwiać kontrolę kosztów. W takim modelu operator logistyczny nie jest wyłącznie wykonawcą zleceń. Coraz większe znaczenie ma jego udział w projektowaniu procesów, określaniu mierników efektywności i analizowaniu wyników. Decyzje dotyczące magazynowania, kompletacji czy dystrybucji wpływają bowiem nie tylko na koszty operacyjne, lecz także na jakość obsługi klienta, dostępność produktów i realizację kampanii sprzedażowych.

– Rola operatora nie powinna kończyć się na realizacji ustalonych zleceń. Ważne jest rozumienie, jak decyzje dotyczące magazynowania, kompletacji czy dystrybucji wpływają na sprzedaż, jakość obsługi i koszty dla marki. Dlatego coraz większe znaczenie ma wspólne projektowanie procesów, ustalanie mierników efektywności i regularna analiza wyników. Dzięki temu logistyka może wspierać nie tylko bieżącą działalność, ale również realizację długofalowej strategii firmy – mówi Paweł Janicki z FM Logistic.

O konkurencyjności logistycznej w branży kosmetycznej i luksusowej decyduje zatem zdolność do połączenia kontroli operacyjnej, jakości obsługi i elastyczności. W warunkach zmiennego popytu, coraz bardziej złożonych kanałów sprzedaży i rosnących oczekiwań konsumentów sprawnie zarządzany łańcuch dostaw może mieć bezpośrednie znaczenie dla działalności marki.

Aurelia Obrochta
ZOBACZ KOMENTARZE (0)
StoryEditor
Zapachy
19.11.2026 10:26
David Beckham pozywa Coty. Chodzi o perfumy sprzedawane w dyskontach
David Beckham pozywa CotyShutterstock

Firma DB Ventures związana z Davidem Beckhamem pozwała koncern kosmetyczny Coty, zarzucając mu naruszenie warunków umowy licencyjnej. Chodzi o sprzedaż perfum sygnowanych nazwiskiem byłego piłkarza w sklepach dyskontowych, m.in. Poundland. Sprawa trafiła do sądu w Nowym Jorku, a DB Ventures domaga się odszkodowania sięgającego 41 mln dolarów. Coty kwestionuje zarzuty i wnioskuje o oddalenie pozwu.

W tym artykule przeczytasz:

  • DB Ventures zarzuca Coty naruszenie umowy
  • 20-letnia umowa z Interparfums
  • Gdzie kończy się strategia sprzedaży, a zaczyna ochrona marki?

DB Ventures zarzuca Coty naruszenie umowy

Pozew złożony w New York Supreme Court dotyczy zarzutu naruszenia kontraktu. Według dokumentów, do których dotarł The Independent, DB Ventures twierdzi, że perfumy Davida Beckhama były oferowane w sklepach dyskontowych, w tym w Poundland. Firma domaga się od Coty odszkodowania w wysokości do 41 mln dolarów.

Coty nie zgadza się z zarzutami. W dokumentach złożonych przez niemiecki oddział koncernu spór został określony jako próba stworzenia przez DB Ventures pretekstu do zakończenia obowiązującej umowy licencyjnej.

– Coty zdecydowanie kwestionuje te zarzuty i zwróciło się do sądu o oddalenie sprawy – przekazał rzecznik firmy Cosmetics Business. Dodał, że ponieważ postępowanie jest w toku, koncern nie będzie komentował sprawy szerzej.

Według Coty zarzuty pojawiły się już w skardze złożonej w kwietniu.

image

David Beckham podbija rynek wellness. Marka IM8 z miliardem dolarów na rozwój

20-letnia umowa z Interparfums

Coty produkuje perfumy sygnowane nazwiskiem Davida Beckhama od 2005 roku, na podstawie licencji udzielonej przez DB Ventures i Authentic Brands. W okresie współpracy powstało łącznie 35 zapachów, w tym Instinct, Classic i Intimately Beckham.

DB Ventures jest współwłasnością amerykańskiego koncernu Authentic Brands. W styczniu 2026 roku licencję na linię zapachów Davida Beckhama przekazano specjalizującej się w perfumach firmie Interparfums. Interparfums zawarło ekskluzywną, 20-letnią umowę dotyczącą zapachów Beckhama. Firma przejmie pełną odpowiedzialność za markę od 1 kwietnia 2028 roku. W ramach porozumienia planuje rozwijać obecne portfolio zapachów na rynkach międzynarodowych oraz wprowadzać kolejne produkty.

Gdzie kończy się strategia sprzedaży, a zaczyna ochrona marki?

Sprawa zwraca uwagę na znaczenie kontroli nad kanałami dystrybucji w modelu licencyjnym, szczególnie w przypadku marek opartych na nazwisku i wizerunku celebryty. Obecność produktów w sieciach dyskontowych może być postrzegana jako element strategii sprzedażowej pozwalającej dotrzeć do szerszej grupy konsumentów, ale jednocześnie rodzić pytania o pozycjonowanie marki, politykę cenową i sposób zarządzania jej wartością. W przypadku zapachów Davida Beckhama kwestie te nabierają dodatkowego znaczenia w kontekście planowanego przejęcia licencji przez Interparfums, które ma odpowiadać za dalszy rozwój portfolio i jego międzynarodową ekspansję

Aurelia Obrochta
ZOBACZ KOMENTARZE (0)
20. listopad 2026 02:44